Ζάρα Ζόγια: «Πολεμάμε με γυμνά χέρια» – Οι γυναίκες του Αφγανιστάν απέναντι στο σκοταδισμό των Ταλιμπάν

• Πέντε χρόνια συμπληρώνονται από τις 15 Αυγούστου 2021, την ημέρα που η Καμπούλ έπεσε ξανά στα χέρια των Ταλιμπάν μετά την αιφνίδια αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων.

Για τη Ζάρα Ζόγια, 34χρονη δημοσιογράφο και ερευνήτρια πλέον στο Πανεπιστήμιο του Cambridge, η ημερομηνία αυτή παραμένει μια ανοιχτή πληγή.

«Είναι η μέρα που έχασα τη χώρα μου», αναφέρει η ίδια από το Λονδίνο όπου ζει πλέον ως πρόσφυγας, ανακαλώντας τις στιγμές που η καθημερινότητά της μετατράπηκε απότομα σε εφιάλτη. Μέσα σε λίγες ώρες, η ελευθερία, η εργασία της και η ασφάλειά της εξανεμίστηκαν. Όπως εξηγεί, στα μάτια του νέου καθεστώτος συνιστούσε «απειλή» κάθε πτυχή της ταυτότητάς της: το φύλο της, η δημοσιογραφική της ιδιότητα και η καταγωγή της από την εθνότητα των Χαζάρα.

Η μόνη χώρα που απαγορεύει την εκπαίδευση στα κορίτσια

Υπό τη διακυβέρνηση των Ταλιμπάν, το Αφγανιστάν έχει μετατραπεί στη μοναδική χώρα στον πλανήτη όπου τα κορίτσια αποκλείονται από τη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η εφαρμογή μιας ακραίας εκδοχής του ισλαμικού νόμου έχει περιθωριοποιήσει πλήρως τις γυναίκες, περιορίζοντάς τες στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού τους.

Μέσα από το δημοσιογραφικό δίκτυο Rukhshana Media που η ίδια ίδρυσε, η Ζόγια δίνει βήμα στις αφανείς ιστορίες των συμπατριωτισσών της. Οι μαρτυρίες που συγκεντρώνει αποτυπώνουν μια ζοφερή πραγματικότητα απομόνωσης και απόγνωσης. «Οι Αφγανές δίνουν έναν άνισο πόλεμο κατά του φύλου τους, εντελώς μόνες και με γυμνά χέρια», τονίζει, απευθύνοντας έκκληση για διεθνή αλληλεγγύη.

Από «Μοχάμαντ» στη δεκαετία του ’90, φωνή των γυναικών σήμερα

Η ιστορία της Ζόγια είναι ένας διαρκής αγώνας επιβίωσης. Στο πρόσφατο βιβλίο της, «The Vanishing Girl of Kabul», περιγράφει πώς κατά την πρώτη περίοδο διακυβέρνησης των Ταλιμπάν (1996-2001), η μητέρα της αναγκάστηκε να της κόψει τα μαλλιά και να της αλλάξει το όνομα σε «Μοχάμαντ». Προσποιούμενη το αγόρι, κατάφερε να πάει σχολείο και έγινε τελικά η πρώτη γυναίκα από το χωριό της που σπούδασε και άσκησε το επάγγελμα της δημοσιογράφου.

Σήμερα, αρθρογραφώντας παράλληλα στον Guardian, συνεχίζει το έργο της από το Ηνωμένο Βασίλειο, συντονίζοντας ένα δίκτυο δημοσιογράφων που εργάζονται υπό καθεστώς άκρας μυστικότητας εντός του Αφγανιστάν για να μεταδίδουν την αλήθεια στον υπόλοιπο κόσμο.