- Ο Τζέισον Άρντεϊ, ο νεαρότερος μαύρος καθηγητής στην ιστορία του φημισμένου Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, πέθανε στα 41 του χρόνια, στο τέλος, ή ίσως στη μέση, μιας από τις πιο παράξενες και πολυσυζητημένες υποθέσεις που έχουν απασχολήσει τελευταία τη βρετανική ακαδημαϊκή κοινότητα.
Μέσα σε μόλις τρία χρόνια, ο Άρντεϊ πέρασε από την απόλυτη αποθέωση στην αμφισβήτηση. Η εντυπωσιακή ιστορία του παιδιού με αυτισμό που, όπως ο ίδιος έλεγε, δεν μιλούσε μέχρι τα 11 και έμαθε να διαβάζει και να γράφει στα 18, για να φτάσει τελικά σε μία από τις σημαντικότερες ακαδημαϊκές θέσεις της Βρετανίας, είχε κάνει τον γύρο του κόσμου. Το 2023 έγινε, στα 37 του, ο νεαρότερος μαύρος καθηγητής που είχε διορίσει ποτέ το Κέιμπριτζ.
Ο αιφνίδιος θάνατος και η ψυχολογική πίεση
Την περασμένη Παρασκευή βρέθηκε νεκρός σε κατοικία στο Μπάτερσι, στο νότιο Λονδίνο. Η Μητροπολιτική Αστυνομία ανέφερε ότι ο θάνατός του ήταν αιφνίδιος αλλά δεν θεωρείται ύποπτος. Η ακριβής αιτία θανάτου δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί και η υπόθεση έχει παραπεμφθεί στον ιατροδικαστή.
Μόλις λίγες ώρες πριν πεθάνει, όμως, είχε επικοινωνήσει με τον φίλο του και συνάδελφό του, καθηγητή του Κέιμπριτζ, Σάιμον Μπάρον-Κόεν. Ο τελευταίος αποκάλυψε στο BBC ότι ο Άρντεϊ βρισκόταν σε τεράστια ψυχική πίεση, ένιωθε ότι είχε χάσει την καριέρα και τη φήμη του και δήλωνε πως «δεν μπορούσε να συνεχίσει». Αυτό δεν απαντά επισήμως στο ερώτημα της αιτίας θανάτου, εξηγεί όμως γιατί η συζήτηση στη Βρετανία έχει ξεφύγει πλέον από τα όρια μιας αμιγώς ακαδημαϊκής αντιδικίας.
Πώς άρχισε η αμφισβήτηση
Οι πρώτες καταγγελίες αφορούσαν τη διδακτορική διατριβή του, καθώς εντοπίστηκαν εκτεταμένες ομοιότητες με προγενέστερη εργασία άλλης ερευνήτριας και κατηγορήθηκε για λογοκλοπή. Ο ίδιος το αρνήθηκε κατηγορηματικά. Το Πανεπιστήμιο Τζον Μουρς του Λίβερπουλ, όπου είχε εκπονήσει το διδακτορικό του, εξέτασε την υπόθεση και αποφάσισε ότι δεν συντρέχει λόγος αφαίρεσης του τίτλου.
Σε συνέντευξή του στους Times στα τέλη Ιουλίου, ο Άρντεϊ παραδέχθηκε ότι υπήρχαν λάθη στο πρώιμο ακαδημαϊκό του έργο, επέμεινε όμως ότι δεν επρόκειτο για σκόπιμη αντιγραφή: «Είμαι υπόλογος για τα λάθη μου. Αυτό που δεν είμαι είναι ψεύτης», είχε δηλώσει, επικαλούμενος την έρευνα του πανεπιστημίου που τον είχε δικαιώσει.
Στη συνέχεια, όμως, άρχισαν να ελέγχονται και άλλα στοιχεία της δημόσιας παρουσίας του: η ακαδημαϊκή του διαδρομή, τιμητικές θέσεις που εμφάνιζε στο βιογραφικό του, καθώς και ισχυρισμοί για φιλανθρωπική δράση και αθλητικά επιτεύγματα, μεταξύ αυτών ότι είχε τρέξει 30 μαραθωνίους σε 35 ημέρες.
Η αλλαγή στάσης του Κέιμπριτζ και η παραίτηση
Το Κέιμπριτζ αρχικά τον υπερασπίστηκε, κάνοντας λόγο για χυδαία εκστρατεία εναντίον του. Όσο όμως εμφανίζονταν νέα στοιχεία, η στάση του ιδρύματος άλλαξε. Στις 5 Αυγούστου ανακοινώθηκε η διενέργεια έρευνας για τις καταγγελίες, και ο Άρντεϊ υπέβαλε την παραίτησή του την ίδια ημέρα, δηλώνοντας ότι οι συνεχείς κατηγορίες και ο δημόσιος σχολιασμός είχαν εξαντλήσει τον ίδιο και το περιβάλλον του.
Λίγες ημέρες αργότερα, το πανεπιστήμιο ανακοίνωσε ανεξάρτητη έρευνα όχι μόνο για τον Άρντεϊ, αλλά και για το ίδιο το Κέιμπριτζ, σχετικά με το πώς διορίστηκε, τι ελέγχθηκε πριν την πρόσληψή του και πώς διαχειρίστηκε το ίδρυμα τις καταγγελίες.
Αντιδράσεις και πολιτικός αντίκτυπος
Μετά τον θάνατό του, η συζήτηση άλλαξε επίπεδο:
Η οικογένεια του Άρντεϊ καταγγέλλει μια εκστρατεία παραπληροφόρησης, κακοποίησης και παρενόχλησης που διήρκησε περισσότερο από τρία χρόνια.
Φίλοι και υποστηρικτές υποστηρίζουν ότι η μεταχείρισή του συνδέεται με το γεγονός ότι ήταν μαύρος ακαδημαϊκός με έντονη δημόσια παρουσία σε θέματα φυλής και ανισότητας.
Ο δήμαρχος του Λονδίνου, Σαντίκ Καν, έκανε λόγο για δημόσιο εξευτελισμό που άλλοι άνθρωποι στη θέση του δεν θα είχαν υποστεί.
Ο πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ χαρακτήρισε τον θάνατό του «τραγωδία σε τόσα πολλά επίπεδα», σημειώνοντας πως «δεν είναι η στιγμή για βιαστικές κρίσεις, αλλά για να σκεφτούμε πώς φτάσαμε εδώ».
Οι καταγγελίες για το ακαδημαϊκό του έργο δεν εξαφανίζονται, ούτε όμως μπορεί να αγνοηθεί το ερώτημα για το πώς μια θεμιτή έρευνα μετατράπηκε σε καθημερινή εξοντωτική εξέταση κάθε λεπτομέρειας της ζωής του. Το Κέιμπριτζ καλείται τώρα να απαντήσει και στα δύο σκέλη. Η ανεξάρτητη έρευνα συνεχίζεται, όμως ο άνθρωπος γύρω από τον οποίο ξεκίνησαν όλα δεν είναι πια εδώ για να δώσει τις δικές του απαντήσεις.
Με πληροφορίες από: hellasjournal.com
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο