- Μια υπόθεση αποκλεισμού από την ιταλική αστυνομία φέρνει στο προσκήνιο τους κανόνες εμφάνισης των ενστόλων. Η Ελλάδα έχει ήδη τη δική της δικαστική διαδρομή.
Ένα μικρό λουλούδι στην αριστερή γάμπα στάθηκε αρκετό για να αποκλειστεί μια γυναίκα από τη διαδικασία πρόσληψης στην ιταλική αστυνομία. Το τατουάζ καλυπτόταν από την επιχειρησιακή στολή, αλλά θα φαινόταν με τη φούστα και τις γόβες που προβλέπονται για ορισμένες επίσημες εκδηλώσεις. Ένας άνδρας με το ίδιο τατουάζ στο ίδιο σημείο θα μπορούσε να συνεχίσει τη διαδικασία, αφού η δική του στολή περιλαμβάνει παντελόνι.
Στις 3 Σεπτεμβρίου 2026, η γενική εισαγγελέας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης Tamara Ćapeta πρότεινε να χαρακτηριστεί αυτή η μεταχείριση άμεση διάκριση λόγω φύλου. Η υπόθεση φέρει τον αριθμό C320/25 και τη συμβατική ονομασία Lertimene. Το Δικαστήριο δεν έχει ακόμη αποφανθεί και η πρόταση δεν είναι δεσμευτική.
Η απαγόρευση των ορατών τατουάζ εμφανίζεται κοινή για όλους. Ο κανόνας της στολής, όμως, επιβάλλει στις γυναίκες να αφήνουν ακάλυπτο ένα μέρος του σώματος που στους άνδρες καλύπτεται. Έτσι, το φύλο καθορίζει τελικά ποιος αποκλείεται. Η γενική εισαγγελέας εξετάζει τους δύο κανόνες μαζί, όπως ακριβώς εφαρμόζονται στη ζωή της υποψήφιας.
Η ιταλική κυβέρνηση επικαλέστηκε την παράδοση και την ομοιομορφία. Η Ćapeta απαντά ότι οι τελετές αποτελούν μικρό μέρος της αστυνομικής εργασίας και ότι η χρήση παντελονιού είναι ήδη δυνατή με άδεια ανωτέρου. Ο συνολικός αποκλεισμός από το επάγγελμα αποτελεί, κατά την ίδια, δυσανάλογο τίμημα για έναν συμβολισμό της τελετουργικής εμφάνισης.
Το αντικείμενο της υπόθεσης παραμένει οριοθετημένο. Δεν εξετάζεται αυτοτελώς η νομιμότητα κάθε απαγόρευσης τατουάζ ή κάθε διαφοροποίησης της στολής. Ελέγχεται η πολιτική πρόσληψης που προκύπτει από τη συνδυασμένη εφαρμογή τους.
Στην Ελλάδα, η προκήρυξη εισαγωγής στις αστυνομικές σχολές για το ακαδημαϊκό έτος 2026–2027 περιέχει ειδικό όρο για τη δερματοστιξία. Για τον συγκεκριμένο λόγο αποκλεισμού απαιτείται το τατουάζ να είναι εξωτερικά εμφανές με τη θερινή και χειμερινή στολή και, επιπλέον, το περιεχόμενό του να αντιστρατεύεται τη συνταγματικά επιβαλλόμενη ουδετερότητα ή να προκαλεί κατά τρόπο ασύμβατο με την ιδιότητα και τα καθήκοντα του αστυνομικού. Οι προϋποθέσεις διατυπώνονται σωρευτικά. Επομένως, η απλή διαπίστωση ενός ορατού τατουάζ δεν εξαντλεί τον έλεγχο που απαιτεί η ίδια η προκήρυξη.
Αυτή η διατύπωση έχει πίσω της πραγματικές δικαστικές διεκδικήσεις. Στην απόφαση 780/2014, το Συμβούλιο της Επικρατείας εξέτασε υπόθεση υποψηφίου ειδικού φρουρού που είχε κριθεί ακατάλληλος λόγω τατουάζ στον κορμό και στην κοιλιακή χώρα. Το δικαστήριο δέχθηκε ότι η ύπαρξη δερματοστιξίας, από μόνη της, δεν αρκεί για τον αποκλεισμό. Συνέδεσε τον περιορισμό με την ορατότητα και το περιεχόμενο της απεικόνισης, ερμηνεύοντας τη σχετική ρύθμιση υπό το φως της ανθρώπινης αξίας, της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και της αναλογικότητας. Η παράλειψη πρόσληψης δεν είχε νόμιμη αιτιολογία.
Υπάρχει, όμως, και ένα ελληνικό προηγούμενο ακόμη πιο κοντά στον πυρήνα της ιταλικής υπόθεσης. Η Μ. Ε. Κ. είχε αποκλειστεί από διαγωνισμό εισαγωγής στις αστυνομικές σχολές επειδή είχε ύψος 1,68 μέτρα, ενώ το τότε κοινό όριο για άνδρες και γυναίκες ήταν 1,70. Στις 18 Οκτωβρίου 2017, στην υπόθεση C409/16, το ΔΕΕ έκρινε ότι ένα τέτοιο όριο επιβαρύνει πολύ περισσότερες γυναίκες και μπορεί να συνιστά απαγορευμένη έμμεση διάκριση. Επισήμανε ότι η αναγκαία σωματική ικανότητα μπορούσε να ελεγχθεί με μέσα λιγότερο δυσμενή για τις γυναίκες, αφήνοντας την τελική επαλήθευση στο εθνικό δικαστήριο.
Το κοινό νήμα των δύο υποθέσεων είναι η απαίτηση να αποδεικνύεται η σχέση ενός κριτηρίου πρόσληψης με την εργασία που πρόκειται να εκτελεστεί. Η αναγραφή του ίδιου όρου για όλους σε μια προκήρυξη δεν εξασφαλίζει από μόνη της ίση μεταχείριση. Χρειάζεται να εξετάζεται ποιον αποκλείει, για ποιον λόγο και αν υπάρχει άλλος τρόπος να εξυπηρετηθεί η πραγματική υπηρεσιακή ανάγκη.
Η ελληνική παρουσία στη Lertimene είναι, μάλιστα, άμεση. Στο κείμενο της πρότασης καταγράφεται ότι η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλε γραπτές παρατηρήσεις. Η αναφορά αυτή επιβεβαιώνει την συμμετοχή της στη διαδικασία.
Για την ελληνική διοίκηση, η υπόθεση προσφέρει αφορμή να ελεγχθούν μαζί οι όροι πρόσληψης, οι κανονισμοί στολής και οι οδηγίες των αρμόδιων επιτροπών. Μια απορριπτική κρίση πρέπει να εξηγεί ποια συγκεκριμένη απεικόνιση δημιουργεί πρόβλημα και πώς αυτό συνδέεται με τα αστυνομικά καθήκοντα. Χρειάζεται επίσης να διαπιστώνεται αν η διαφορετική ενδυμασία οδηγεί σε διαφορετική αξιολόγηση ανδρών και γυναικών.
Ο σεβασμός προς ένα σώμα ασφαλείας απαιτεί επαγγελματισμό, εκπαίδευση και υπεύθυνη άσκηση εξουσίας. Όταν μια ενδυματολογική απαίτηση μπορεί να στερήσει ολόκληρη επαγγελματική σταδιοδρομία, η διοίκηση οφείλει να εξηγήσει με ακρίβεια τι προστατεύει. Η επίκληση της παράδοσης αφήνει αναπάντητο το ουσιαστικό ερώτημα.
Ποια αστυνομική ικανότητα χάνεται όταν μια γυναίκα φορά παντελόνι;
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο