- Σφοδρές αντιδράσεις προκαλεί στην αγορά της υπαίθριας διαφήμισης η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση, καθώς παράγοντες του κλάδου υποστηρίζουν ότι δημιουργεί συνθήκες ευνοϊκής μεταχείρισης υπέρ του Politis Group, επιτρέποντας την παράταση υφιστάμενων συμβάσεων χωρίς νέους διαγωνισμούς.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η ρύθμιση ενισχύει περαιτέρω τη θέση μιας εταιρείας που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει ισχυρή παρουσία στη διαχείριση διαφημιστικών χώρων, όπως στάσεις λεωφορείων και δημοτικές εγκαταστάσεις προβολής.
Η χρονική συγκυρία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ο ίδιος όμιλος βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης λόγω των πρόσφατων εξαγορών ψηφιακών μέσων ενημέρωσης, ενισχύοντας σημαντικά την επιρροή του στον χώρο της ενημέρωσης. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβερνητική επιλογή να επιτρέψει την παράταση υφιστάμενων συμβάσεων αντί της προκήρυξης νέων ανοικτών διαγωνισμών εγείρει, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο διασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση όλων των επιχειρήσεων στην αγορά.
Η επίμαχη ΚΥΑ αφορά έναν κλάδο με οικονομικό αντικείμενο δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, που περιλαμβάνει χιλιάδες δημοτικές διαφημιστικές εγκαταστάσεις σε όλη τη χώρα. Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι, μετά τη λήξη των υφιστάμενων συμβάσεων, οι δήμοι θα μπορούν να προχωρούν σε παράτασή τους χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία, με αντάλλαγμα την υλοποίηση έργων ή παροχών από τον ήδη εγκατεστημένο ανάδοχο, αντί της καταβολής οικονομικού τιμήματος.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι το συγκεκριμένο μοντέλο προσφέρει σαφές πλεονέκτημα στις εταιρείες που ήδη ελέγχουν μεγάλο αριθμό συμβάσεων με δήμους. Στην περίπτωση του Politis Group, όπως υποστηρίζουν, η δυνατότητα ανανέωσης των συμβάσεων χωρίς διαγωνισμό επιτρέπει τη διατήρηση των ίδιων σημείων εκμετάλλευσης για μεγάλο χρονικό διάστημα, περιορίζοντας ουσιαστικά τις δυνατότητες εισόδου νέων ανταγωνιστών. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί κάνουν λόγο για ρύθμιση με «φωτογραφικά» χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της κυβέρνησης, η συγκεκριμένη διάταξη παρουσιάζεται ως μηχανισμός αναβάθμισης του αστικού εξοπλισμού χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για το Δημόσιο και τους δήμους.
Ωστόσο, επικριτές της ρύθμισης επισημαίνουν ότι δεν εξετάστηκε αν οι δήμοι αποκομίζουν ήδη το πραγματικό οικονομικό όφελος από την εκμετάλλευση των διαφημιστικών χώρων ή αν τα ανταλλάγματα που λαμβάνουν υπολείπονται της εμπορικής τους αξίας. Παράλληλα, θέτουν ζήτημα για το κατά πόσο οι μέχρι σήμερα διαγωνισμοί διασφάλιζαν συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, πρόκειται για ζητήματα που θα έπρεπε να απασχολήσουν τόσο την Επιτροπή Ανταγωνισμού όσο και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, καθώς θεωρούν ότι η νέα νομοθετική παρέμβαση ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω ήδη ισχυρές επιχειρηματικές θέσεις στην αγορά.
Το γεγονός, τέλος, ότι το Politis Group έχει επεκταθεί πρόσφατα και στον χώρο των μέσων ενημέρωσης μέσω εξαγορών, προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην υπόθεση, καθώς ενισχύεται η συζήτηση γύρω από τη συγκέντρωση οικονομικής και επικοινωνιακής ισχύος στον ίδιο επιχειρηματικό όμιλο.
Ποιο είναι το Politis Group
Ο μεγάλος παίκτης της αγοράς υπαίθριας διαφήμισης και κυρίως ωφελημένος από τις προβλέψεις της επίμαχης ρύθμισης, το Politis Group αποτελεί σήμερα έναν ιδιωτικό όμιλο που δραστηριοποιείται στον χώρο της επικοινωνίας, με βασικό πυρήνα δραστηριότητας την υπαίθρια διαφήμιση (Out of Home), όπου διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο διαφημιστικών επιφανειών, στάσεων και αστικού εξοπλισμού σε Ελλάδα, Κύπρο και Ρουμανία. Τα τελευταία χρόνια, υπό τον Χάρη Πολίτη, ο όμιλος ακολουθεί στρατηγική ταχείας επέκτασης στα μέσα ενημέρωσης και το ραδιόφωνο, δημιουργώντας έναν ευμεγέθη όμιλο media. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνονται οι ραδιοφωνικοί σταθμοί Sfera 102.2, Music 89.2, Ελληνικός 93.2, 98.6 Radio και Derti, ενώ το τελευταίο διάστημα προχώρησε σε εξαγορές ψηφιακών μέσων, αποκτώντας αρχικά το Newsbreak.gr και το Rosa.gr και στη συνέχεια τα Insider.gr, Reader.gr, Jenny.gr και Basketa.gr.
Τι προβλέπει η “φωτογραφική” απόφαση
Με την επίμαχη υπουργική απόφαση οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να παρατείνουν υφιστάμενες συμβάσεις εκμετάλλευσης χώρων υπαίθριας διαφήμισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο ανάδοχος θα αναλάβει δήθεν επενδύσεις ή πρόσθετες παροχές προς τον δήμο. Οι παροχές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν ανακατασκευή διαφημιστικών εγκαταστάσεων, προμήθεια και συντήρηση στεγάστρων στάσεων λεωφορείων, εγκατάσταση αστικού εξοπλισμού, ακόμη και έργα συντήρησης ή αναβάθμισης κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών υποδομών. Δηλαδή η ανακατασκευή των ίδιων των διαφημιστικών εγκαταστάσεων, για να κάνει η ανάδοχος εταιρεία τη δουλειά της θεωρείται από την διάταξη, ως ανταποδοτική παροχή προς τους δήμους!! Πιο προκλητική για την νοημοσύνη των πολιτών πρόβλεψη δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Η απόφαση προβλέπει ότι για την έγκριση της παράτασης συνεκτιμώνται η αξία των επενδύσεων, η αναπροσαρμογή του μισθώματος και δήθεν το δημοτικό συμφέρον. Παράλληλα, η παράταση μπορεί να εγκριθεί οποτεδήποτε μετά τη συμπλήρωση ενός έτους από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης, ενώ η διάρκειά της μπορεί να φθάνει έως και τη διάρκεια της αρχικής μίσθωσης.
Στην πράξη, η φιλοσοφία της ρύθμισης μεταβάλλει τον χαρακτήρα των συμβάσεων υπαίθριας διαφήμισης. Μέχρι σήμερα, η λήξη μιας σύμβασης οδηγούσε, κατά κανόνα, σε νέα διαγωνιστική διαδικασία, μέσω της οποίας μπορούσαν να διεκδικήσουν τον χώρο τόσο ο υφιστάμενος ανάδοχος όσο και νέοι ενδιαφερόμενοι, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται εκ νέου το οικονομικό τίμημα με βάση τις συνθήκες της αγοράς.
Με το νέο πλαίσιο, όμως, δημιουργείται ένας διαφορετικός μηχανισμός. Αντί της προκήρυξης νέου διαγωνισμού, ο δήμος μπορεί να επιλέξει την παράταση της υφιστάμενης σύμβασης, εφόσον ο ανάδοχος αναλάβει συγκεκριμένες υποτυπώδεις επενδύσεις ή πρόσθετες παροχές. Έτσι, η παράταση μετατρέπεται σε εργαλείο ανταποδοτικών έργων και ταυτόχρονα μειώνεται η πιθανότητα να ανοίξει η αγορά σε νέους συμμετέχοντες.
Η σημαντικότερη ένσταση που διατυπώνουν στελέχη του κλάδου αφορά ακριβώς αυτό το σημείο. Όσο μεγαλύτερο είναι το δίκτυο που ήδη διαχειρίζεται μια εταιρεία, τόσο περισσότερες δυνατότητες διαθέτει να προτείνει πακέτα επενδύσεων και έργων προς τους δήμους, αποκτώντας συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι μικρότερων επιχειρήσεων που δεν έχουν ήδη παρουσία στον συγκεκριμένο δήμο. Με άλλα λόγια, η ίδια η κατοχή του υφιστάμενου δικτύου μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα που διευκολύνει τη διατήρηση της σύμβασης για πολλά ακόμη χρόνια.
Χρονική ευελιξία
Η αγορά δεν εστιάζει μόνο στη δυνατότητα παράτασης. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί επίσης η χρονική ευελιξία που εισάγει η υπουργική απόφαση. Η παράταση μπορεί να αποφασιστεί οποτεδήποτε μετά τη συμπλήρωση ενός έτους (!!!) από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης, χωρίς να απαιτείται η σύμβαση να βρίσκεται κοντά στη λήξη της. Π
αράλληλα, η διάρκεια της παράτασης μπορεί να φθάνει έως και τη διάρκεια της αρχικής μίσθωσης. Έτσι, μια δωδεκαετής σύμβαση μπορεί, να παραταθεί για ακόμη μία δωδεκαετία, παρατείνοντας ουσιαστικά για 24 χρόνια την εκμετάλλευση των ίδιων εμπορικών σημείων από τον ίδιο ανάδοχο! Πρόκειται περί πρόκλησης απέναντι στην αγορά και τον υγιή ανταγωνισμό. Η φιλελεύθερη κυβέρνηση που δήθεν κόπτεται για την ελεύθερη οικονομία προστατεύει και συντηρεί ένα μονοπώλιο.
Το ζήτημα της αποτίμησης
Συζήτηση προκαλεί ακόμη και το οικονομικό σκέλος της απόφασης. Όταν η παράταση εγκρίνεται πριν από τη συμπλήρωση του μισού της διάρκειας της αρχικής σύμβασης, οι οικονομικοί όροι διατηρούνται ουσιαστικά αμετάβλητοι, με δυνατότητα αύξησης του μισθώματος έως μόλις 5%. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι σε μια αγορά όπου η αξία των διαφημιστικών θέσεων μεταβάλλεται σημαντικά, ιδίως μετά τη μετάβαση στις ψηφιακές οθόνες και τη ραγδαία ανάπτυξη της υπαίθριας διαφήμισης, η διατήρηση των ίδιων οικονομικών όρων, συντηρεί και επαυξάνει τα κέρδη ενός μονοπωλίου.
Στην υπόλοιπη Ευρώπη, η επιλογή του αναδόχου γίνεται μέσω ανοικτών, ανταγωνιστικών διαγωνισμών, με συγκεκριμένη διάρκεια σύμβασης και νέα διαγωνιστική διαδικασία κατά τη λήξη της. Η πρακτική αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων, της διαφάνειας και της βέλτιστης αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, σύμφωνα με τις βασικές αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου περί δημοσίων συμβάσεων και παραχωρήσεων.
Σε κάθε περίπτωση καθίσταται σαφές ότι η επίμαχη ρύθμιση ανοίγει το δρόμο για την πλήρη εξάλειψη του ανταγωνισμού και την ουσιαστική προστασία του μονοπωλίου της αγοράς υπαίθριας διαφήμισης, προς όφελος ενός συγκεκριμένου παίκτη, του Χάρη Πολίτη και των εταιρειών του.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο