- Η ψυχική ευεξία είναι κάτι πολύ περισσότερο από την απουσία ψυχικών δυσκολιών. Συνδέεται με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη ζωή, διαχειριζόμαστε την καθημερινότητα, αισθανόμαστε για τον εαυτό μας και επικοινωνούμε με τους ανθρώπους γύρω μας.
Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Mental Health, επιχειρεί να βάλει σε μια κοινή βάση την έννοια της θετικής ψυχικής υγείας. Οι ερευνητές κατέληξαν σε 19 διαφορετικές διαστάσεις που συνδέονται με την ψυχική ευημερία, έπειτα από συνεργασία 122 ειδικών από 26 χώρες και 11 διαφορετικούς επιστημονικούς κλάδους.
Οι 6 βασικοί πυλώνες
Στο επίκεντρο της θετικής ψυχικής υγείας βρίσκονται έξι βασικά χαρακτηριστικά:
το νόημα και ο σκοπός στη ζωή
η ικανοποίηση από τη ζωή
η αποδοχή του εαυτού
οι ουσιαστικές σχέσεις με τους άλλους
η αυτονομία
η ευτυχία
Με άλλα λόγια, το να αισθάνεται κάποιος καλά ψυχικά δεν αφορά μόνο το αν βιώνει ευχάριστα συναισθήματα. Εξίσου σημαντικό είναι να αισθάνεται ότι η ζωή του έχει κατεύθυνση, ότι ανήκει κάπου, ότι μπορεί να λαμβάνει αποφάσεις σύμφωνα με τις αξίες του και ότι διατηρεί ουσιαστικούς δεσμούς με τους γύρω του.
Οι υπόλοιπες 13 διαστάσεις
Πέρα από τους έξι κεντρικούς πυλώνες, η μελέτη καταγράφει ακόμη 13 στοιχεία που συμβάλλουν στην ψυχική ευεξία.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται η αισιοδοξία, η αίσθηση ότι ανήκουμε σε μια ομάδα ή κοινότητα, η εσωτερική ηρεμία, η ενεργητικότητα, η προσωπική εξέλιξη, η ικανότητα διαχείρισης των δυσκολιών, η επίτευξη στόχων, η απόλαυση, η αίσθηση ασφάλειας και η συνέπεια ανάμεσα σε αυτά που πιστεύουμε και στον τρόπο με τον οποίο πράττουμε.
Έτσι, η ψυχική ευεξία φαίνεται να αποτελεί ένα σύνθετο σύνολο που περιλαμβάνει τόσο τον εσωτερικό μας κόσμο όσο και τον τρόπο με τον οποίο στεκόμαστε απέναντι στη ζωή.
Δεν είναι όλα θέμα εξωτερικών συνθηκών
Οι ερευνητές ξεχωρίζουν την ίδια την ψυχική ευεξία από παράγοντες όπως η σωματική υγεία ή οι συνθήκες στις οποίες ζει κάποιος. Αυτά μπορούν να επηρεάσουν την ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου, δεν θεωρούνται όμως από μόνα τους βασικά συστατικά της θετικής ψυχικής υγείας.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι αρκετές από τις διαστάσεις αυτές μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα ως αιτία και ως αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, οι καλές κοινωνικές σχέσεις μπορούν να ενισχύσουν την ψυχική ευεξία, ενώ ένας άνθρωπος που αισθάνεται καλά ψυχικά είναι πιθανότερο να δημιουργεί και να διατηρεί υγιείς σχέσεις.
Μπορεί κάποιος να έχει ψυχική διαταραχή και να ευημερεί;
Η μελέτη θέτει και μια σημαντική διάκριση: η ύπαρξη μιας ψυχικής διαταραχής δεν σημαίνει απαραίτητα ότι απουσιάζει κάθε μορφή ψυχικής ευεξίας.
Ένας άνθρωπος μπορεί να αντιμετωπίζει μια ψυχική δυσκολία και ταυτόχρονα να έχει νόημα στη ζωή του, να λειτουργεί αποτελεσματικά στην καθημερινότητά του, να αξιοποιεί τις δυνατότητές του και να διατηρεί ουσιαστικές σχέσεις.
Η προσέγγιση αυτή μετατοπίζει επομένως το ενδιαφέρον από το «δεν έχω κάποιο πρόβλημα» στο «πώς μπορώ να έχω μια ζωή που με γεμίζει».
Τι σημαίνει αυτό στην καθημερινότητα
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η φροντίδα της ψυχικής υγείας δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση του άγχους ή άλλων δυσκολιών. Εξίσου σημαντικό είναι να επενδύουμε στις σχέσεις μας, να έχουμε στόχους που μας δίνουν κίνητρο, να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας και να δημιουργούμε χώρο για χαρά, ηρεμία και προσωπική ανάπτυξη.
Η μελέτη επιχειρεί να δημιουργήσει μια κοινή γλώσσα γύρω από την ψυχική ευεξία, ώστε στο μέλλον να μπορούν να γίνουν καλύτερες συγκρίσεις μεταξύ ερευνών και να σχεδιαστούν πιο ολοκληρωμένες πολιτικές για την ψυχική υγεία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, πάντως, ότι η συγκεκριμένη καταγραφή αποτελεί ένα σημείο εκκίνησης. Επόμενες μελέτες θα εξετάσουν κατά πόσο οι 19 αυτές διαστάσεις εμφανίζονται με τον ίδιο τρόπο σε διαφορετικούς πολιτισμούς και κοινωνίες.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο