Πόσο συχνά λες «είμαι καλά» ενώ δεν είσαι; – Μια μορφή μαθημένης σιωπής

• Πόσες φορές την ημέρα απαντάμε μηχανικά «είμαι καλά», ενώ μέσα μας επικρατεί το απόλυτο χάος;

Στην καθημερινότητά μας, έχουμε μάθει να εξισώνουμε την ψυχική ανθεκτικότητα με την απουσία παραπόνων. Θεωρούμε ισχυρό τον άνθρωπο που «δεν λυγίζει», που συνεχίζει να αποδίδει παρά τις δυσκολίες και που υποβαθμίζει τον πόνο του με εκφράσεις όπως «υπάρχουν και χειρότερα».

Ωστόσο, η σύγχρονη ψυχολογική προσέγγιση γύρω από τη συναισθηματική ακύρωση αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική αλήθεια: αυτή η φαινομενική δύναμη συχνά δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια μαθημένη σιωπή.

Πώς Μαθαίνουμε να Ακυρώνουμε τον Πόνο μας
Η τάση μας να ελαχιστοποιούμε όσα νιώθουμε σπάνια αποτελεί συνειδητή επιλογή. Είναι μια συμπεριφορά που διαμορφώνεται σταδιακά από την παιδική ηλικία.

Όταν ένα παιδί εισπράττει αμηχανία, ενόχληση ή μια βιαστική προσπάθεια «διόρθωσης» κάθε φορά που εκφράζει θλίψη, θυμό ή φόβο, διδάσκεται ένα σαφές μάθημα: τα δύσκολα συναισθήματα είναι ανεπιθύμητα. Ακόμα και σε στοργικά περιβάλλοντα, κουβέντες όπως «μην κάνεις έτσι, δεν είναι τίποτα» εκπαιδεύουν το άτομο να θεωρεί ότι το να είσαι ευάλωτος είναι υπερβολή.

Έτσι, η αυτόματη απάντηση «είμαι καλά» παύει να είναι μέτρηση της πραγματικής μας κατάστασης. Είναι ουσιαστικά μια προσπάθεια να προστατεύσουμε τον εαυτό μας από την απόρριψη και να μην επιβαρύνουμε τον συνομιλητή μας.

Τα 3 Σημάδια της Συναισθηματικής Αναστολής
Η συνήθεια να κρύβουμε τον πόνο μας εκδηλώνεται στην καθημερινότητα μέσα από συγκεκριμένα μοτίβα:

Περιγράφουμε σοβαρές κρίσεις ή παρατεταμένες περίοδος στρες με ελάχιστες, ουδέτερες λέξεις (π.χ. «ήταν απλώς μια πιεστική εβδομάδα»).

Αναζητούμε αμέσως μια χειρότερη κατάσταση για να δικαιολογήσουμε ότι «δεν δικαιούμαστε» να πονάμε (π.χ. «τουλάχιστον έχουμε την υγεία μας»).

Ξεκινάμε την έκφραση των συναισθημάτων μας ζητώντας συγγνώμη (π.χ. «συγγνώμη αν γίνομαι γραφικός, αλλά…»), ακυρώνοντας τον εαυτό μας πριν τον ακυρώσουν οι άλλοι.

Από τη Σιωπή στην Ουσιαστική Επαφή
Η μετάβαση από τη μαθημένη σιωπή στην πραγματική συναισθηματική ανθεκτικότητα δεν απαιτεί να αναλύουμε τα πάντα στους πάντες. Απαιτεί όμως ακρίβεια και αυθεντικότητα.

Ονομάστε το συναίσθημα με ακρίβεια

Αντί για το γενικό «είμαι καλά», δοκιμάστε να αναγνωρίσετε στον εαυτό σας την πραγματική συνθήκη: «νιώθω εξαντλημένος και αβοήθητος». Το να ονομάσουμε το συναίσθημά μας είναι το πρώτο βήμα για την επεξεργασία του.

Μοιραστείτε την αλήθεια σας με έναν άνθρωπο

Η πεποίθηση ότι η έκφραση του πόνου είναι αδυναμία δεν αλλάζει με τη θεωρία, αλλά με τη βιωματική εμπειρία. Αρκεί ένας άνθρωπος εμπιστοσύνης για να ακούσει την ακατέργαστη εκδοχή αυτού που περνάτε.

Αλλάξτε τον τρόπο που ακούτε τους άλλους

Όταν κάποιος δικός σας άνθρωπος υποφέρει, αντισταθείτε στην παρόρμηση να προσφέρετε έτοιμες λύσεις ή φθηνό καθησυχασμό. Ένα απλό «αυτό που περνάς ακούγεται πραγματικά δύσκολο» προσφέρει πολύ μεγαλύτερη ανακούφιση από το «όλα θα πάνε καλά».

Η πραγματική ψυχική ανθεκτικότητα δεν μετριέται από το πόσα πλήγματα αντέχουμε να απορροφούμε σιωπηλά, αλλά από το κατά πόσο επιτρέπουμε στον εαυτό μας να νιώθει, να εκφράζεται και να ζητά στήριξη. Την επόμενη φορά που δεν θα είστε καλά, δοκιμάστε να μην το κρύψετε, τουλάχιστον από τον ίδιο σας τον εαυτό.