Πίσω από το Ιράν

• Σε αυτή τη σκακιέρα, η Κίνα φαίνεται να έχει προετοιμαστεί πολύ πριν παιχτεί η πρώτη κίνηση.

Έφη Τριήρη 

Η κρίση στο Ιράν παρουσιάζεται συχνά ως μια ακόμη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, όμως στην πραγματικότητα αποτελεί επεισόδιο ενός πολύ ευρύτερου γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Με τον πραγματικό αντίπαλο των ΗΠΑ ίσως να μην είναι η Τεχεράνη, αλλά το Πεκίνο.

Η Κίνα έχει καταφέρει να μετατραπεί στον βασικό οικονομικό «αιμοδότη» του Ιράν, απορροφώντας σχεδόν το σύνολο της πετρελαϊκής του παραγωγής. Μέσα από ένα περίπλοκο δίκτυο με τράπεζες περιορισμένης διεθνούς παρουσίας, εταιρείες-«βιτρίνες» και ιδιωτικά διυλιστήρια, έχει ουσιαστικά εξουδετερώσει την αμερικανική πολιτική «μέγιστης πίεσης»”. Το αποτέλεσμα είναι σαφές: το Ιράν συνεχίζει να χρηματοδοτείται, παρά τις κυρώσεις, και η Κίνα εξασφαλίζει φθηνή ενέργεια.

Αυτό που συχνά υποτιμάται είναι ότι το Πεκίνο δεν κινείται ευκαιριακά. Αντίθετα, έχει προετοιμαστεί συστηματικά, κάτι που του επιτρέπει σήμερα να διαχειρίζεται την κρίση με σχετική άνεση. Έχει επενδύσει σε στρατηγικά αποθέματα, διαφοροποιήσει τις ενεργειακές του πηγές και ενισχύσει τόσο την εγχώρια παραγωγή όσο και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Από την άλλη, οι ΗΠΑ φαίνεται να επιχειρούν κάτι πολύ πιο φιλόδοξο από την απλή αποδυνάμωση του Ιράν. Η προσπάθεια ελέγχου των ιρανικών ενεργειακών ροών εντάσσεται σε μια στρατηγική περιορισμού της κινεζικής επιρροής με τη λογική ότι εάν η Ουάσιγκτον μπορέσει να ελέγξει το πετρέλαιο της Τεχεράνης, θα αποκτήσει μοχλό πίεσης απέναντι στον μεγαλύτερο καταναλωτή του, την Κίνα.

Ωστόσο, αυτή η στρατηγική εμπεριέχει μια κρίσιμη αντίφαση. Όσο οι ΗΠΑ κλιμακώνουν την πίεση, τόσο ενισχύεται η ανάγκη της Κίνας να εμβαθύνει τους δεσμούς της με το Ιράν. Και όσο το Πεκίνο παραμένει ο βασικός αγοραστής του ιρανικού πετρελαίου, τόσο οι κυρώσεις χάνουν την αποτελεσματικότητά τους.

Την ίδια στιγμή, η Κίνα επιλέγει να παραμένει στο παρασκήνιο. Αποφεύγει τις ανοιχτές προκλήσεις, δεν συγκρούεται ευθέως με την Ουάσιγκτον και διατηρεί χαμηλούς τόνους, ενώ συνεχίζει να εξυπηρετεί τα στρατηγικά της συμφέροντα. Αυτή η σιωπηλή ισχύς είναι ίσως το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της.

Τελικά, η σύγκρουση στο Ιράν αφορά τον έλεγχο των ενεργειακών ροών και, κατ’ επέκταση, της παγκόσμιας ισορροπίας ισχύος. Και σε αυτή τη σκακιέρα, η Κίνα φαίνεται να έχει προετοιμαστεί πολύ πριν παιχτεί η πρώτη κίνηση.

Πηγή: naftemporiki.gr