- Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το σύστημα αμυντικών προμηθειών της Ουκρανίας αποκαλύπτουν εσωτερικοί κυβερνητικοί έλεγχοι που επικαλούνται οι New York Times, καταγράφοντας απώλειες περίπου 1,2 δισ. δολαρίων μόνο το 2024 από απάτη, σπατάλη και κακοδιαχείριση. Παρά τις προειδοποιήσεις των ελεγκτών, εταιρείες με καταγγελίες, ανεκτέλεστες συμβάσεις και έρευνες για διαφθορά συνέχισαν να εξασφαλίζουν μεγάλα κρατικά συμβόλαια.
Η έρευνα περιγράφει ένα σύστημα στο οποίο οι προειδοποιήσεις για υπερκοστολογήσεις και προβληματικές συμβάσεις δεν φαίνεται να στάθηκαν αρκετές για να σταματήσουν νέες αναθέσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται, επτά από τους δέκα μεγαλύτερους στρατιωτικούς προμηθευτές της χώρας έλαβαν νέες παραγγελίες, παρότι αντιμετώπιζαν ποινικές έρευνες, καταγγελίες για μη τήρηση προηγούμενων συμφωνιών ή ακόμη και συλλήψεις στελεχών τους.
Ελαττωματικά βλήματα ενώ ο πόλεμος μαίνεται
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το εργοστάσιο χημικών Pavlohrad, το οποίο προμήθευσε τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις με χιλιάδες ελαττωματικά βλήματα όλμων.
Όπως αναφέρεται στην έρευνα, το 2024, ενώ οι ρωσικές δυνάμεις πραγματοποιούσαν επιθέσεις στην ανατολική Ουκρανία, ορισμένα από τα βλήματα παρουσίαζαν σοβαρά προβλήματα: άλλα δεν λειτουργούσαν σωστά κατά την εκτόξευση και άλλα έπεφταν χωρίς να εκραγούν.
Ο διευθυντής του εργοστασίου, Λεονίντ Σίμαν, συνελήφθη αργότερα και βρέθηκε αντιμέτωπος με κατηγορίες για διαφθορά.
Το ακόμη πιο σοβαρό στοιχείο, σύμφωνα με τους ελέγχους, είναι ότι οι αρμόδιες αρχές συνέχισαν να αναθέτουν συμβάσεις στο εργοστάσιο ακόμη και αφού είχαν εντοπιστεί προβλήματα με την ποιότητα των πυρομαχικών.
Μάλιστα, ο Σίμαν φέρεται να βρισκόταν ήδη υπό έρευνα για υποθέσεις που περιλάμβαναν υπεξαίρεση και απάτη όταν εξασφάλισε μεγάλο συμβόλαιο ύψους περίπου 280 εκατ. δολαρίων.
18 εταιρείες πήραν νέες συμβάσεις παρά τις εκκρεμότητες
Οι ελεγκτές εντόπισαν συνολικά 18 εταιρείες που εξασφάλισαν νέες συμβάσεις παρά το γεγονός ότι δεν είχαν εκπληρώσει προηγούμενες υποχρεώσεις τους.
Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι ότι έξι από αυτές δεν είχαν ολοκληρώσει ούτε ένα από τα συμβόλαια που είχαν ήδη αναλάβει.
Παράλληλα, περίπου 126 εκατ. δολάρια εκτιμάται ότι χάθηκαν επειδή δεν αξιοποιήθηκαν χαμηλότερες προσφορές και έγιναν αγορές όπλων σε υψηλότερες τιμές.
Ακριβότερα τα ίδια πυρομαχικά μέσω μεσαζόντων
Σε άλλη υπόθεση που παρουσιάζουν οι New York Times, τρεις εταιρείες συμμετείχαν σε διαγωνισμό για την προμήθεια πυραυλικών πυρομαχικών που κατασκευάζονταν στο ίδιο τουρκικό εργοστάσιο.
Οι προσφορές για το ίδιο προϊόν ξεκινούσαν από περίπου 4.200 δολάρια και έφταναν τα 5.100 δολάρια ανά πύραυλο.
Η τουρκική Arca Defense, δηλαδή ο ίδιος ο κατασκευαστής, είχε καταθέσει τη χαμηλότερη προσφορά. Ωστόσο, η σύμβαση κατέληξε στην ακριβότερη πρόταση, η οποία προερχόταν από θυγατρική του τσεχικού ομίλου Czechoslovak Group.
Οι ελεγκτές δεν εντόπισαν επαρκή αιτιολόγηση για την επιλογή αυτή, ενώ σύμφωνα με τους υπολογισμούς της έρευνας η απόφαση να προτιμηθεί μεσάζοντας αντί της απευθείας αγοράς κόστισε στην Ουκρανία περίπου 130 εκατ. δολάρια επιπλέον.
Η προβληματική υπόθεση της Spetstechnoexport
Στο μικροσκόπιο βρέθηκε και η κρατική ουκρανική εταιρεία εμπορίας όπλων Spetstechnoexport, μέσω της οποίας επιχειρήθηκε το 2024 η αγορά πυραύλων σοβιετικού σχεδιασμού από Σέρβο κατασκευαστή.
Οι ελεγκτές κατέγραψαν ότι η εταιρεία είχε ήδη ιστορικό αποτυχημένων συμβάσεων, ενώ πρώην στελέχη της βρίσκονταν υπό έρευνα για πιθανή υπεξαίρεση και ξέπλυμα χρήματος.
Παράλληλα, η εταιρεία δεν διέθετε την απαιτούμενη σερβική άδεια εξαγωγής για τους πυραύλους. Η συμφωνία τελικά κατέρρευσε, ενώ ακολούθησαν δικαστικές διαμάχες μεταξύ των εμπλεκόμενων εταιρειών.
Οι συνολικές συμφωνίες μεταξύ της Spetstechnoexport και της αμερικανικής Regulus Global έφταναν περίπου τα 1,7 δισ. δολάρια.
Ένα σύστημα υπό πίεση
Η εικόνα που προκύπτει από τους εσωτερικούς ελέγχους είναι αυτή ενός συστήματος που, παρά τις προσπάθειες μεταρρύθμισης, εξακολουθεί να παρουσιάζει σοβαρά κενά.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις οικονομικές απώλειες. Σε μια χώρα που βρίσκεται σε πόλεμο και χρειάζεται άμεσα αξιόπιστα όπλα και πυρομαχικά, οι καθυστερήσεις, οι προβληματικές παραδόσεις και οι υπερκοστολογήσεις μπορούν να έχουν άμεσες συνέπειες στο πεδίο της μάχης.
Οι αποκαλύψεις δημιουργούν έτσι κρίσιμα ερωτήματα για το πώς εταιρείες με προβληματικό ιστορικό εξακολουθούν να αποκτούν πρόσβαση σε συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων και για το κατά πόσο οι ελεγκτικοί μηχανισμοί είναι σε θέση να σταματήσουν εγκαίρως τη σπατάλη και τις πρακτικές κακοδιαχείρισης.
Την ώρα που η Ουκρανία δίνει μια υπαρξιακή μάχη στο μέτωπο, οι αποκαλύψεις για δισεκατομμύρια που χάνονται μέσα στο σύστημα των αμυντικών προμηθειών ανοίγουν ένα δεύτερο, εξίσου δύσκολο μέτωπο: αυτό της διαφάνειας και της διαχείρισης των τεράστιων πόρων που διοχετεύονται στην πολεμική προσπάθεια.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο