- Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν με την πρόθεση να αλλάξουν καθημερινές συνήθειες, όπως η υπερκατανάλωση γλυκών, η χρήση του κινητού μέχρι αργά ή η έλλειψη άσκησης, αλλά σύντομα επιστρέφουν στα ίδια μοτίβα. Αν και αυτό συνήθως αποδίδεται στην έλλειψη πειθαρχίας, η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι η αιτία συχνά βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η σκέψη.
Οι εσωτερικές μας σκέψεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στη συμπεριφορά. Όταν κυριαρχεί άγχος, αυστηρή αυτοκριτική ή αρνητική οπτική, ο εγκέφαλος τείνει να αναζητά γρήγορες διεξόδους εκτόνωσης. Έτσι εμφανίζονται συμπεριφορές που προσφέρουν άμεση αλλά σύντομη ανακούφιση, όπως το άσκοπο φαγητό, η συνεχής ενασχόληση με το κινητό ή η αναβλητικότητα. Η ανακούφιση αυτή όμως δεν διαρκεί και συχνά ακολουθείται από ενοχές, δημιουργώντας έναν επαναλαμβανόμενο κύκλο.
Η επιστήμη της συμπεριφοράς εξηγεί ότι ο ανθρώπινος νους έχει μια φυσική τάση να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις αρνητικές εμπειρίες. Αυτός ο μηχανισμός, που κάποτε βοηθούσε στην επιβίωση, σήμερα ενισχύει την υπερανάλυση, την ανησυχία και την αίσθηση αποτυχίας.
Στην πράξη, οι συνήθειες δεν εμφανίζονται τυχαία. Συνήθως ακολουθούν μια αλυσίδα: κάποιο ερέθισμα οδηγεί σε συγκεκριμένη σκέψη, η σκέψη προκαλεί συναίσθημα και αυτό καταλήγει σε συμπεριφορά που προσφέρει προσωρινή εκτόνωση. Με τον καιρό, ο κύκλος αυτός παγιώνεται.
Η αλλαγή δεν εξαρτάται μόνο από την προσπάθεια να «αντισταθούμε», αλλά κυρίως από την κατανόηση των συνθηκών που πυροδοτούν αυτές τις αντιδράσεις. Η παρατήρηση των στιγμών και των καταστάσεων όπου εμφανίζονται οι συνήθειες βοηθά σημαντικά στο να αναγνωριστούν τα μοτίβα τους.
Εξίσου σημαντική είναι η προσαρμογή του περιβάλλοντος, ώστε να μειώνονται οι ευκαιρίες για παρορμητικές επιλογές. Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να έχουν μεγαλύτερη επίδραση από την απλή «δύναμη θέλησης».
Τελικά, η πραγματική μεταβολή των συνηθειών δεν ξεκινά από την πράξη, αλλά από τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουμε τις σκέψεις μας και τις ανάγκες μας.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο