Νέα «φωτιά» στις τιμές των τροφίμων: Στα υψηλότερα επίπεδα 3,5 ετών – Καύσωνες και πόλεμοι χτυπούν την παραγωγή

• Νέο κύμα ανατιμήσεων απειλεί την παγκόσμια αγορά τροφίμων, καθώς οι τιμές σκαρφάλωσαν τον Ιούλιο στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τρεισήμισι ετών. Καύσωνες, ξηρασία, πολεμικές συγκρούσεις και προβλήματα στις μεταφορές πιέζουν την αγροτική παραγωγή, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ακόμη και για νέα έξαρση της επισιτιστικής ανασφάλειας.

Ο δείκτης τιμών τροφίμων του FAO διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στις 131,1 μονάδες, από 130,3 τον Ιούνιο, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023.

Η άνοδος δεν είναι ομοιόμορφη σε όλα τα προϊόντα. Τη μεγαλύτερη πίεση δέχονται τα σιτηρά, η ζάχαρη και τα φυτικά έλαια, με τις καιρικές συνθήκες και τις γεωπολιτικές εντάσεις να δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για την παγκόσμια παραγωγή.

Σιτάρι και καλαμπόκι στο επίκεντρο των ανατιμήσεων
Οι τιμές των δημητριακών αυξήθηκαν κατά 3,4% μέσα σε έναν μήνα, ενώ το σιτάρι έκανε άλμα 5,8%.
Οι παρατεταμένοι καύσωνες σε σημαντικές παραγωγικές περιοχές έχουν περιορίσει τις αποδόσεις, ενώ παράλληλα οι επιθέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας συνεχίζουν να δημιουργούν προβλήματα στις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Ανοδικά κατά 3,6% κινήθηκε και το καλαμπόκι. Η ξηρασία και οι πολύ υψηλές θερμοκρασίες στις βασικές περιοχές καλλιέργειας των ΗΠΑ προκαλούν έντονη ανησυχία για το ύψος της φετινής παραγωγής.

«Άλμα» και στη ζάχαρη – Ακριβότερα τα φυτικά έλαια
Η ζάχαρη αυξήθηκε κατά 5,6%, καθώς στις δυσμενείς καιρικές συνθήκες στην Ευρώπη προστέθηκαν οι αλλαγές στη Βραζιλία, όπου η αύξηση της χρήσης αιθανόλης στη βενζίνη ενισχύει τη ζήτηση για ζαχαροκάλαμο.
Τα φυτικά έλαια σημείωσαν άνοδο 2%, με την αυξημένη ζήτηση από τη βιομηχανία βιοντίζελ της Ινδονησίας και το υψηλότερο κόστος του πετρελαίου να λειτουργούν επιβαρυντικά.

Ο πόλεμος και τα λιπάσματα ανεβάζουν το κόστος
Στις πιέσεις προστίθενται και οι επιπτώσεις από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διακίνηση λιπασμάτων, καθώς σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής περνά από τα Στενά του Ορμούζ. Τυχόν προβλήματα στις μεταφορές αυξάνουν το κόστος για τους παραγωγούς και δημιουργούν νέες πιέσεις στην τελική τιμή των τροφίμων.

Την ίδια στιγμή, ο ευρωπαϊκός Νότος βρίσκεται αντιμέτωπος με ακραίες θερμοκρασίες. Το κύμα καύσωνα του Ιουνίου στην Ευρώπη εκτιμάται ότι προκάλεσε απώλειες περίπου 9 εκατομμυρίων τόνων σιτηρών, μεταξύ άλλων σε σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι και βρόμη.

Μικρή «ανάσα» από κρέας και γαλακτοκομικά
Δεν κινήθηκαν όλα τα τρόφιμα ανοδικά.
Οι τιμές του κρέατος υποχώρησαν κατά 2,8% τον Ιούλιο, στην πρώτη μηνιαία πτώση του 2026. Μειώσεις καταγράφηκαν σε βοδινό, χοιρινό και πουλερικά.

Ωστόσο, οι υψηλές θερμοκρασίες επηρέασαν την ανάπτυξη των χοίρων, περιορίζοντας την έκταση της αποκλιμάκωσης.
Στα γαλακτοκομικά καταγράφηκε οριακή πτώση 0,7%, κυρίως λόγω των χαμηλότερων τιμών σε βούτυρο και γάλα σε σκόνη. Αντίθετα, τα τυριά σημείωσαν άνοδο για πρώτη φορά έπειτα από έναν χρόνο.

Καμπανάκι για 50 εκατομμύρια ανθρώπους
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο το κόστος στο ράφι.
Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα προειδοποιεί ότι έως το τέλος του 2027 έως και 50 εκατομμύρια επιπλέον άνθρωποι μπορεί να βρεθούν σε κατάσταση οξείας επισιτιστικής ανασφάλειας, εάν οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο εξελιχθούν σύμφωνα με τα δυσμενή σενάρια.

Ιδιαίτερα ευάλωτες θεωρούνται περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, της Καραϊβικής και της νότιας Αφρικής.
Την ίδια ώρα, οι εκτιμήσεις για ένα από τα ισχυρότερα επεισόδια Ελ Νίνιο των τελευταίων δεκαετιών ενισχύουν τους φόβους για νέες αναταράξεις στην παγκόσμια παραγωγή τροφίμων.

Καύσωνες και πυρκαγιές απειλούν και την Ευρώπη
Οι Ευρωπαίοι αγρότες βρίσκονται ήδη αντιμέτωποι με τις συνέπειες της κλιματικής πίεσης. Καύσωνες, παρατεταμένη ξηρασία και πυρκαγιές περιορίζουν τις καλλιέργειες και αυξάνουν τις απώλειες.

Στη Γαλλία, η ένωση παραγωγών Légumes de France έχει προειδοποιήσει για καταστροφές σε μεγάλες ποσότητες λαχανικών, όπως μαρούλια, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια, με τις οικονομικές απώλειες να υπολογίζονται σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Το σκηνικό που διαμορφώνεται είναι πλέον ξεκάθαρο: λιγότερη παραγωγή, ακριβότερες μεταφορές και μεγαλύτερη γεωπολιτική αβεβαιότητα δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα για τις τιμές των τροφίμων. Και η πίεση δεν αποκλείεται να φτάσει τους επόμενους μήνες ακόμη πιο έντονα στο πορτοφόλι των καταναλωτών.