Μόλις 15 λεπτά στη φύση «διώχνουν» το άγχος – Τι έδειξε νέα έρευνα για δέντρα και κελαηδίσματα

• Μερικά λεπτά μακριά από το τσιμέντο και τον θόρυβο της πόλης φαίνεται πως αρκούν για να νιώσουμε καλύτερα. Νέα έρευνα δείχνει ότι η παραμονή σε έναν πράσινο χώρο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από ήχους πουλιών, μπορεί να μειώσει το άγχος και τα αρνητικά συναισθήματα και να ενισχύσει την αίσθηση ψυχικής ανανέωσης.

Η καθημερινότητα στις πόλεις συνοδεύεται συχνά από ένταση, θόρυβο και διαρκή έκθεση σε ερεθίσματα, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει την ψυχική ευεξία. Ερευνητές του North Carolina State University θέλησαν να εξετάσουν εάν μια σύντομη επαφή με τη φύση μπορεί να προσφέρει άμεση ανακούφιση από το στρες.

Στη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Environmental Conservation, συμμετείχαν 106 φοιτητές με μέση ηλικία 22,5 ετών. Οι ερευνητές εξέτασαν τόσο την επίδραση του φυσικού περιβάλλοντος όσο και αυτή των ήχων που συνδέονται με τη φύση.

Κάθε συμμετέχων βρέθηκε σε δύο διαφορετικούς χώρους: έναν αναδασωμένο χώρο με δέντρα και πυκνή βλάστηση και έναν αστικό χώρο, όπου κυριαρχούσαν τα κτίρια και το τσιμέντο.

Αρχικά οι φοιτητές παρέμειναν για πέντε λεπτά ήρεμοι στον χώρο. Στη συνέχεια, για δέκα λεπτά, άκουγαν μέσω ακουστικών είτε ήχους από κελαηδίσματα πουλιών είτε τον θόρυβο της κυκλοφορίας.

Μετά από κάθε δοκιμή, οι συμμετέχοντες αξιολογούσαν το άγχος τους, τη συναισθηματική τους κατάσταση και το κατά πόσο αισθάνονταν ότι είχαν «ανανεωθεί» ψυχικά.

Δάσος και κελάηδισμα ο καλύτερος συνδυασμός
Τα αποτελέσματα έδειξαν μια σαφή διαφορά ανάμεσα στις διαφορετικές συνθήκες.

Οι φοιτητές που βρίσκονταν στον φυσικό χώρο και παράλληλα άκουγαν κελαηδίσματα πουλιών παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και αρνητικών συναισθημάτων, ενώ δήλωσαν περισσότερα θετικά συναισθήματα και μεγαλύτερη αίσθηση ψυχικής αποκατάστασης.

Στον αντίποδα, η λιγότερο ευχάριστη εμπειρία καταγράφηκε όταν οι συμμετέχοντες βρίσκονταν σε αστικό περιβάλλον και άκουγαν ήχους από την κυκλοφορία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι τα οφέλη δεν εξαφανίζονταν όταν τα κελαηδίσματα ακούγονταν σε αστικό χώρο. Ακόμη και τότε, οι συμμετέχοντες ανέφεραν καλύτερη ψυχική κατάσταση σε σχέση με εκείνους που άκουγαν θόρυβο αυτοκινήτων.
Ωστόσο, το φυσικό περιβάλλον φαίνεται πως προσέφερε ένα επιπλέον πλεονέκτημα, κυρίως όσον αφορά την αίσθηση ψυχικής αναζωογόνησης.

Μικρές «οάσεις» μέσα στην πόλη
Τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και μικροί χώροι πρασίνου μέσα στον αστικό ιστό μπορεί να έχουν μεγαλύτερη αξία απ’ όσο φανταζόμαστε.

Ένα πάρκο, ένας αναδασωμένος χώρος ή ακόμη και ένα σημείο με αρκετά δέντρα μπορούν να προσφέρουν μια σύντομη απομάκρυνση από την ένταση της καθημερινότητας. Η παρουσία φυσικών ήχων, όπως το κελάηδισμα των πουλιών, φαίνεται να ενισχύει ακόμη περισσότερο αυτή την εμπειρία.

Η μελέτη ενισχύει έτσι την άποψη ότι οι χώροι πρασίνου δεν αποτελούν απλώς αισθητική προσθήκη στις πόλεις. Μπορούν να έχουν ουσιαστικό ρόλο στην ποιότητα ζωής και στην ψυχική ευεξία των κατοίκων.

Τι δεν γνωρίζουμε ακόμη
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε φοιτητές ενός μόνο πανεπιστημίου και εξέτασε την άμεση αντίδραση μετά από μια σχετικά σύντομη έκθεση στη φύση.

Δεν έχει ακόμη διαπιστωθεί εάν τα συγκεκριμένα οφέλη διαρκούν για ώρες ή ημέρες ούτε εάν εμφανίζονται με την ίδια ένταση σε ανθρώπους διαφορετικών ηλικιών και συνθηκών ζωής.

Παρόλα αυτά, τα ευρήματα προσθέτουν ακόμη ένα στοιχείο στη συζήτηση για τη σχέση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος.
Και ίσως το μήνυμα της έρευνας είναι πιο απλό απ’ όσο φαίνεται: μερικά λεπτά μακριά από το τσιμέντο, με λίγα δέντρα και το κελάηδισμα των πουλιών, μπορεί να είναι αρκετά για μια μικρή ανάσα από το καθημερινό άγχος.