Μιτσκοτσκιτάκηδες (Του Γιώργου Τραπεζιώτη)

Στη Λοχ Νες, στη δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη της Σκωτίας, εκτός από το ουίσκυ των Χάιλαντς, μέσα στον χρόνο ωριμάζει αργά και ο γνωστός μύθος της «Νέσι». Του «τέρατος» που κάποιοι επιμένουν να πιστεύουν πως ζει στα παγωμένα νερά της. Και οι ντόπιοι, που βεβαίως δεν είναι χαζοί, το εκμεταλλεύονται στο έπακρο καθώς ορδές τουριστών – πιστεύοντες ή μη στον θρύλο – σπεύδουν καθημερινά για να απολαύσουν το τοπίο.

Το κέρδος από όλη αυτή την ιστορία; Οικονομικό.

Στις Πρέσπες τον καιρό αυτό, το θερμόμετρο δεν ξεπερνά τους 10 βαθμούς Κελσίου. Η φύση φορά τα χειμωνιάτικα «ρούχα» της και ο επισκέπτης – σύμφωνα με τον (ακρο)δεξιό πολιτικό μύθο – αν σταθεί τυχερός, θα δει τον Τσίπρα όχι μόνο να… ξεπουλά την Μακεδονία, αλλά και να την… ανταλλάσσει με τις συντάξεις.

Ο τζόγος από όλη αυτή την ιστορία; Πολιτικός.

Στριμωγμένη από την λαϊκή οργή και «μπλοκα»ρισμένη από τους αγρότες, η πάλαι ποτέ «μακονομαχική» Δεξιά, ήταν θέμα χρόνου να θυμηθεί και την «προδοτική» Συμφωνία των Πρεσπών. Άλλωστε, διαχρονική κάψουλα διαφυγής και καταφύγιο μαζί, ήταν τα εθνικά ζητήματα. Για τους απανταχού… Μιτσκοτσκιτάκηδες.

«Υπενθυμίζουμε ότι η συνταγματική ονομασία του γειτονικού κράτους είναι “Βόρεια Μακεδονία”, όπως ορίζεται ξεκάθαρα στο άρθρο 1 της Συμφωνίας των Πρεσπών, της οποίας είναι συμβαλλόμενο μέρος. Η Συμφωνία των Πρεσπών αποτελεί τμήμα του Συντάγματος της Βόρειας Μακεδονίας και είναι απόλυτα δεσμευτική και για τις δύο πλευρές τόσο σε διεθνές, όσο και στο εσωτερικό επίπεδο. Κάθε προσπάθεια παραχάραξης ή αλλοίωσης του περιεχομένου της Συμφωνίας δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτή από την ελληνική πλευρά», ανέφερε πρόσφατα ανακοίνωση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών.

Η ανακοίνωση ήρθε αμέσως μετά από δηλώσεις του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας, Χρ. Μίτσκοτσκι περί «μακεδονικής» γλώσσας ως επίσημης γλώσσας της χώρας του.

Την δουλειά του έκανε ο δεξιός εθνικιστής Βορειομακεδόνας. Σε θολά νερά ψαρεύει. Όπως έκαναν – και κάνουν – κι άλλοι. Εδώ, στα μέρη μας. Με την (απ)ελπίδα να τσιμπήσουν καμιά ψήφο – κάνοντας τη σάρισα…πιρούνι, ειδικά τώρα που τα πράγματα ζόρισαν για την «γαλάζια παράταξη».

Άστραψε και βρόντηξε και ο βουλευτής Σερρών της ΝΔ, ο Τάσος Χατζηβασιλείου, που δεν άντεξε και κατήγγειλε τον Ζόραν Ζάεφ επειδή ο
πρώην ΠΘ της Βόρειας Μακεδονίας χρησιμοποιεί κατ’ επανάληψη, λέει, τον όρο «Μακεδονία» χωρίς τον προβλεπόμενο γεωγραφικό προσδιορισμό. Γεγονός που –όπως τόνιζε συγκλονισμένος όσο δεν πάει – συνιστά ευθεία απόκλιση από το γράμμα και το πνεύμα της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Και πάνω που θυμήθηκε τον Ζάεφ, του ‘ρθε στο μυαλό και ο Αλέξης Τσίπρας του Χατζηβασιλείου. «Θα περιμέναμε από τον Έλληνα εμπνευστή της Συμφωνίας να πάρει θέση», έγραψε στα σόσιαλ ο Σερραίος βουλευτής. Καταλήγοντας πως, «η αριστερή συνείδηση πλέει μεν προς την Ιθάκη, αλλά μπροστά έχει πολύ ομίχλη».

Λεπτομέρεια: τα διαβατήρια με τα οποία οι βόρειοι γείτονές μας κυκλοφορούσαν ανά την ΕΕ με έγκριση των Βρυξελλών βάσει της σχετικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (30 Νοεμβρίου 2009) ανέγραφαν την ιθαγένεια ως «Μακεδόνας». Συγχρόνως, στη Συμφωνία της Οχρίδας που υπεγράφη παλιότερα, τον Αύγουστο του 2001, όπου τέθηκε τέλος στην σύγκρουση Σλαβομακεδόνων και Αλβανών στη γειτονική χώρα, υπάρχουν πολλές αναφορές στις λέξεις-όρους «Μακεδόνας» και «μακεδονική γλώσσα».

Bonus track: η συμφωνία τότε υπεγράφη από την Κομισιόν, δίχως να υπάρξει απολύτως καμία ένσταση από την ελληνική πλευρά.

Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Γλώσσα και ιθαγένεια, τα ζητήματα δηλαδή για τα οποία σήμερα βγαίνουν δήθεν στα… κάγκελα οι ντόπιοι Μιτσκοτσκιτάκηδες ήταν ζητήματα τετελεσμένα (και με την ελληνική βούλα) πολλά χρόνια πριν εκκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση για την Συμφωνία των Πρεσπών. Και ως εκ τούτου δεν ήταν δυνατόν αλλάξουν.

Τι άλλαξε όμως; Η αποδοχή, ιστορικά για πρώτη φορά εκ μέρους των γειτόνων, της χρήσης σύνθετης ονομασίας με γεωγραφικό προσδιορισμό με ισχύ erga omnes (έως τότε οι ελληνικές κυβερνήσεις διαπραγματεύονταν στη βάση διπλής ονομασίας, άλλη στο εσωτερικό, άλλη για διεθνή χρήση).

Επίσης, αποτυπώθηκε η δέσμευσή τους για τις απαραίτητες αλλαγές στα σχολικά βιβλία – μια δέσμευση που, μαζί με άλλες εκκρεμμότητες – δεν προχώρησαν όμως καθώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη στην πορεία ολιγώρησε χαρακτηριστικά και δεν άσκησε τις πιέσεις που όφειλε να ασκήσει ώστε να εφαρμοστούν-τηρηθούν τα συμφωνηθέντα.

Η ιστορική Συμφωνία των Πρεσπών δεν περιλαμβάνει βέβαια μόνο αυτά τα σημεία. Αλλά τα σημεία αυτά, είναι μερικά μόνο από εκείνα επάνω στα οποία η παρούσα κυβέρνηση (σ.σ. αντί να αξιοποιήσει την παρακαταθήκη της Συμφωνίας και τη σημαντική δουλειά του τότε Έλληνα πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά), επιμένει και προτιμά να κινείται στο θολό πεδίο της εργαλειοποίησης. Αντί να αξιοποιήσει το πλαίσιο της Συμφωνίας ως όχημα για να ασκήσει επιδραστική εξωτερική πολιτική και να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας στα Βαλκάνια. Ειδικά σήμερα. Σε καιρούς… χαλεπούς.