Κοιμάστε μετά τη 1; Η νυχτερινή συνήθεια που συνδέεται με άγχος και κατάθλιψη – Τι έδειξε μελέτη σε 73.888 ανθρώπους

• «Θα κοιμηθώ νωρίς σήμερα» λέμε και τελικά το ρολόι δείχνει 1, 2 ή και 3 το πρωί. Μια μεγάλη μελέτη σε σχεδόν 74.000 ανθρώπους δείχνει ότι η ώρα που πέφτουμε για ύπνο μπορεί να έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο νομίζουμε, καθώς όσοι κοιμούνταν συστηματικά μετά τη 1:00 π.μ. εμφάνιζαν συχνότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από 73.888 συμμετέχοντες της UK Biobank και εξέτασαν τη σχέση ανάμεσα στην ώρα του ύπνου και την ψυχική υγεία. Το ενδιαφέρον είναι ότι η συσχέτιση αυτή δεν φάνηκε να εξαρτάται από το αν κάποιος θεωρείται πρωινός τύπος ή «νυχτοπούλι».

Το ξενύχτι μπερδεύει το βιολογικό ρολόι
Ο οργανισμός μας λειτουργεί σύμφωνα με τον κιρκάδιο ρυθμό, το εσωτερικό «ρολόι» που επηρεάζεται κυρίως από την εναλλαγή φωτός και σκοταδιού.

Το πρωινό φως δίνει στον εγκέφαλο το σήμα ότι ξεκινά η ημέρα, ενώ το σκοτάδι προετοιμάζει το σώμα για ξεκούραση. Όταν η παραμονή ξύπνιοι μέχρι αργά γίνεται καθημερινή συνήθεια, μπορεί να προκύψει αναντιστοιχία ανάμεσα στο βιολογικό ρολόι και στο φυσικό περιβάλλον.

Όπως εξηγούν οι ειδικοί, «είναι σαν να ζούμε σε διαφορετική ώρα από αυτήν που υπαγορεύει το φως της ημέρας».

Γιατί το ξενύχτι επηρεάζει τη διάθεση
Η επίδραση δεν περιορίζεται μόνο στην κούραση της επόμενης ημέρας. Ο ανεπαρκής ή διαταραγμένος ύπνος μπορεί να επηρεάσει περιοχές του εγκεφάλου που συμμετέχουν στη ρύθμιση των συναισθημάτων και στον αυτοέλεγχο.

Έτσι, μετά από ένα ξενύχτι μπορεί να εμφανιστούν μεγαλύτερη ευερεθιστότητα, άγχος, δυσκολία στη συγκέντρωση ή πιο έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις.

Η συστηματική καθυστέρηση του ύπνου έχει επίσης συνδεθεί με μεγαλύτερη παρορμητικότητα και δυσκολότερη διαχείριση της συμπεριφοράς.

Όταν η δουλειά επιβάλλει νυχτερινό ωράριο
Για όσους εργάζονται τη νύχτα, η κατάσταση είναι διαφορετική, καθώς δεν είναι πάντα εφικτό να ακολουθήσουν ένα τυπικό πρόγραμμα ύπνου.

Ορισμένες πρακτικές μπορούν, ωστόσο, να περιορίσουν την κόπωση:
Υπνάκος 20–30 λεπτών πριν από τη νυχτερινή βάρδια.

Έκθεση σε έντονο φως την κατάλληλη ώρα κατά τη διάρκεια της εργασίας.

Σταθερό πρόγραμμα γευμάτων, με μεγαλύτερη έμφαση στα γεύματα μέσα στην ημέρα.

Σκοτεινό, ήσυχο και δροσερό υπνοδωμάτιο μετά την επιστροφή από τη δουλειά.

Η μελέτη δείχνει μια συσχέτιση ανάμεσα στην πολύ αργή ώρα ύπνου και την ψυχική υγεία· δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι το να κοιμάται κάποιος μετά τη 1 προκαλεί άγχος ή κατάθλιψη.