Καθαρή λύση στο αδιέξοδο (του Βασίλη Ταλαμάγκα)

• Στην εφημερίδα “ΤΟ ΠΑΡΟΝ”, ο κ. Ταλαμάγκας, επισημαίνει ότι ο όρος «συστημικός κίνδυνος» δεν είναι θεωρητική κατασκευή αλλά είναι η στιγμή που η αποσύνθεση στην κορυφή αρχίζει να διαβρώνει τα θεμέλια. Στην πολιτική, αυτό συμβαίνει όταν η φθορά μιας κυβέρνησης δεν μεταφράζεται απλώς σε πτώση ποσοστών, αλλά σε κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, σε αμφισβήτηση της ίδιας της δημοκρατικής λειτουργίας. Και αυτό ακριβώς είναι το ερώτημα που πλέον τίθεται ανοιχτά για τη σημερινή διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Το 41% δεν είναι λευκή επιταγή. Ήταν μια ισχυρή εντολή με συγκεκριμένο περιεχόμενο: αποτελεσματικότητα, διαφάνεια, «επιτελικό κράτος». Σήμερα, όμως, αυτή η υπόσχεση μοιάζει να έχει μετατραπεί σε ένα σύνθημα χωρίς αντίκρισμα. Γιατί όσο μεγαλύτερη είναι η εξουσία, τόσο πιο αμείλικτη γίνεται η απαίτηση για λογοδοσία και αυτή η απαίτηση σκοντάφτει πλέον σε μια πραγματικότητα γεμάτη σκιές.

Οι υποκλοπές, η τραγωδία στα Τέμπη, τα διαρκή σκάνδαλα του ΟΠΕΚΕΠΕ, τα ερωτήματα για τη διαχείριση δημόσιου χρήματος, δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά. Συνθέτουν ένα μοτίβο. Και αυτό το μοτίβο είναι που βαραίνει πλέον την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικό είναι το γεγονός ότι η πιο σκληρή κριτική δεν έρχεται μόνο από την αντιπολίτευση, αλλά από την κοινωνία και εκ των έσω. Όταν ένας πρώην πρωθυπουργός και αρχηγός κόμματος , όπως ο Αντώνης Σαμαράς,- ο οποίος παρακολουθείτο κιόλας από κάποιους …ιδιώτες – αφήνει αιχμές που αγγίζουν τον πυρήνα της πολιτικής ηθικής, τότε δεν μιλάμε για απλή εσωκομματική τριβή. Μιλάμε για ρήγμα. Για μια κρίση εμπιστοσύνης που δεν μπορεί να κουκουλωθεί επικοινωνιακά.

Την ίδια στιγμή, η κοινωνία βλέπει μια οικονομία όπου η ισχύς συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο σε λίγους. Από την ακρίβεια στα ράφια μέχρι την κυριαρχία των τραπεζών, διαμορφώνεται η αίσθηση ενός «κράτους εν κράτει» που λειτουργεί χωρίς ουσιαστικό έλεγχο. Και όταν οι πολίτες νιώθουν ότι δεν έχουν απέναντί τους ένα δίκαιο και λειτουργικό σύστημα, τότε η πολιτική φθορά μετατρέπεται σε θεσμικό πρόβλημα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η συζήτηση για εκλογές δεν είναι σενάριο πολιτικής τακτικής αλλά είναι αντανάκλαση μιας κοινωνικής πίεσης που διογκώνεται. Οι κάλπες δεν είναι πανάκεια. Είναι, όμως, το τελευταίο εργαλείο αποκατάστασης της νομιμοποίησης όταν η απόσταση μεταξύ κυβέρνησης και κοινωνίας γίνεται χαοτική.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η κυβέρνηση φθείρεται. Είναι αν η φθορά αυτή έχει αρχίσει να απειλεί τη σταθερότητα του ίδιου του πολιτικού συστήματος. Αν ναι, τότε η απάντηση δεν μπορεί να είναι υπεκφυγές, καθυστερήσεις και διαχείριση εντυπώσεων. Απαιτείται καθαρή πολιτική λύση.

Και αυτή η ευθύνη βαραίνει αποκλειστικά τον πρωθυπουργό, είτε θα αποκαταστήσει άμεσα τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη, είτε θα οδηγήσει τη χώρα σε μια νέα λαϊκή ετυμηγορία. Γιατί το αδιέξοδο που διαμορφώνεται δεν είναι πια επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό και πλέον, επικίνδυνα συστημικό.