- Ιστολογικά και τοξικολογικά υλικά καταγγέλλεται ότι περιμένουν δύο και τρία χρόνια μόνο για να αποσταλούν – και άλλα τόσα για να εξεταστούν. Την ίδια ώρα παραιτούνται ιατροδικαστές και υπάλληλοι, οι υποθέσεις διαφθοράς πληθαίνουν και η πολυδιαφημισμένη Γενική Διεύθυνση Ιατροδικαστικής αδυνατεί να εγγυηθεί ακόμη και τα στοιχειώδη. Είναι πλέον η ώρα του εισαγγελέα και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Υπάρχουν εικόνες που συνοψίζουν την κατάσταση ενός ολόκληρου κράτους. Μία από αυτές είναι η ακόλουθη: ιστολογικά δείγματα ανθρώπινων ιστών, κρίσιμα για τη διακρίβωση της αιτίας ενός θανάτου, να φυλάσσονται σε αυτοσχέδια δοχεία, ακόμη και σε κουτιά κονσέρβας, επειδή σε ορισμένες Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες δεν υπάρχουν τα κατάλληλα υλικά.
Η καταγγελία που τίθεται υπόψη μας είναι συγκεκριμένη και επιβάλλει άμεσο, αιφνιδιαστικό επιτόπιο έλεγχο. Δεν αφορά μια αισθητική ατέλεια ούτε μια ακόμη ιστορία δημόσιας κακοδιοίκησης. Αφορά πειστήρια ποινικών υποθέσεων, υλικό που μπορεί να αποδείξει ανθρωποκτονία, δηλητηρίαση, ασφυξία, ιατρικό σφάλμα ή χρήση ναρκωτικών ουσιών. Δείγματα που δεν μπορούν να αναδημιουργηθούν όταν χαθούν, αλλοιωθούν ή καταστούν επιστημονικά αμφισβητήσιμα.
Η ασφαλής φύλαξη απαιτεί κατάλληλο περιέκτη, σήμανση, σφράγιση, καταγραφή, ελεγχόμενες συνθήκες και αδιάλειπτη αλυσίδα παράδοσης. Η χρήση αυτοσχέδιων δοχείων δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για πιθανή επιμόλυνση, διαρροή, αλλοίωση ή σύγχυση των δειγμάτων. Κυρίως, όμως, καταστρέφει την εμπιστοσύνη στην αλυσίδα φύλαξης. Ποιος παρέλαβε το δείγμα, πού το τοποθέτησε, υπό ποιες συνθήκες το διατήρησε και σε ποια κατάσταση το παρέδωσε;
Χρόνια αναμονής πριν ακόμη από την αποστολή
Το ακόμη πιο εξοργιστικό στοιχείο είναι ότι, σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, ιστολογικά και τοξικολογικά υλικά δεν καθυστερούν μόνο στο εργαστήριο. Σε ορισμένες υπηρεσίες παραμένουν επί δύο ή και τρία χρόνια σε αναμονή πριν καν αποσταλούν προς εξέταση. Και όταν τελικά σταλούν, μπορεί να απαιτηθούν επιπλέον χρόνια για να εκδοθούν αποτελέσματα. Αποτελέσματα πλέον επιμολυσμένα!
Στο μεταξύ, οι δικογραφίες λιμνάζουν, οι οικογένειες περιμένουν, οι κατηγορούμενοι δικάζονται χωρίς πλήρη επιστημονική εικόνα και κρίσιμες υποθέσεις κινδυνεύουν να αρχειοθετηθούν ή να κριθούν με ελλιπή αποδεικτικά δεδομένα.
Δεν πρόκειται για πρωτοφανή δημόσια αναφορά. Η ΕΡΤ έχει ήδη μεταδώσει ότι η καθυστέρηση στη σύνταξη ιατροδικαστικών εκθέσεων έφθανε ακόμη και τα τρία χρόνια και μπορούσε να οδηγήσει μέχρι και σε αθώωση κατηγορουμένων. Πρόσφατη επιστολή ιατροδικαστών περιέγραψε ελλείψεις εργαστηρίων και καθυστερήσεις έως δύο χρόνια. Οι νέες πληροφορίες, όμως, απαιτούν πλέον άμεση εισαγγελική παρέμβαση, αφού δεν πρόκειται για ουδέτερη γραφειοκρατία, αλλα μπορεί να καταστεί μηχανισμός εξαφάνισης της δυνατότητας δικαστικού ελέγχου.
Η Γενική Διεύθυνση Ιατροδικαστικής υπάρχει στα ΦΕΚ και σε φωτογραφικό νόμο – λειτουργεί όμως στην πράξη;
Το 2025 το Υπουργείο Δικαιοσύνης διαφήμισε μια «πλήρη αναμόρφωση» των Ιατροδικαστικών Υπηρεσιών, ένα “λίφτινγκ”. Ο ίδιος ο υπουργός Γιώργος Φλωρίδης παραδέχθηκε δημόσια ότι οι υπηρεσίες εμφάνιζαν χαρακτηριστικά «πλήρους διάλυσης». Η νέα διοικητική δομή παρουσιάστηκε ως η απάντηση.
Ο Οργανισμός του Υπουργείου είναι σαφής. Η αρμόδια Διεύθυνση οφείλει να παρακολουθεί την αποτελεσματική λειτουργία όλων των υπηρεσιών, την εφαρμογή των πρωτοκόλλων, την έγκαιρη έκδοση εκθέσεων, τις δυσλειτουργίες και –ιδιαίτερα κρίσιμο– τα κεντρικά αιτήματα προμήθειας αγαθών και υπηρεσιών. Οι περιφερειακές μονάδες έχουν ρητή ευθύνη για την αποστολή δειγμάτων, την τήρηση πρωτοκόλλου και τη λειτουργία των νεκροτομείων σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα.
Επομένως, εάν υπάρχουν υπηρεσίες χωρίς κατάλληλα δοχεία, με υλικά σε κουτιά κονσέρβας και δείγματα ξεχασμένα επί χρόνια, το ερώτημα δεν είναι απλώς ποιος υπάλληλος αμέλησε μια αποστολή. Το ερώτημα φτάνει μέχρι την κορυφή: γνώριζαν η Υπηρεσιακή Γραμματέας Βασιλική Γιαβή, ο Γενικός Διευθυντής Ιατροδικαστικής Νίκος Καρακούκης και ο αρμόδιος Διευθυντής Ιωάννης Καλλιαρέκος; Εάν γνώριζαν, τι ακριβώς έκαναν;
Μια Γενική Διεύθυνση δεν λειτουργεί επειδή υπάρχει στο οργανόγραμμα. Λειτουργεί όταν γνωρίζει πόσα δείγματα εκκρεμούν, πού βρίσκονται, από πότε, σε ποια κατάσταση και πότε θα εξεταστούν.
Παραιτήσεις και διαφθορά
Την ίδια περίοδο οι υπηρεσίες αποψιλώνονται. Σε δημόσια επιστολή καταγράφηκαν οκτώ παραιτήσεις ιατροδικαστών μέσα σε έναν χρόνο, ενώ σε ευρύτερη δημόσια αποτίμηση έχει γίνει λόγος για περίπου δεκαπέντε αποχωρήσεις ιατροδικαστών, νεκροτόμων, άλλων ειδικών και διοικητικών υπαλλήλων μέσα σε δύο χρόνια, που αποτελούν θεσμικό συναγερμό όταν συνοδεύονται από καταγγελίες για κακές συνθήκες εργασίας, ελλείψεις, πιέσεις, εκφοβισμό και άνιση υπηρεσιακή μεταχείριση.
Και η διαφθορά δεν είναι πλέον αφηρημένη υποψία. Η έρευνα των Εσωτερικών Υποθέσεων στη Θεσσαλονίκη οδήγησε σε συλλήψεις και δικογραφία για παράνομες ταριχεύσεις και αθέμιτες πληρωμές, με δημοσιευμένους διαλόγους που αποκαλύπτουν την εμπορευματοποίηση δραστηριοτήτων μέσα σε δημόσια υπηρεσία. Οι κατηγορούμενοι, βεβαίως, καλύπτονται από το τεκμήριο αθωότητας. Η υπόθεση, όμως, αποδεικνύει ότι ο εξωτερικός έλεγχος δεν αποτελεί υπερβολή αλλά αναγκαιότητα.
751.235 ευρώ για Τεχνητή Νοημοσύνη – ούτε κατάλληλα δοχεία για τα δείγματα
Και ενώ οι υπηρεσίες εμφανίζονται να στερούνται ακόμη και στοιχειωδών αναλωσίμων, το πληροφοριακό σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης προϋπολογίστηκε σε 751.235,34 ευρώ, από τα οποία 605.835 ευρώ προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η αρχική λήξη ήταν η 31η Δεκεμβρίου 2025, αλλά το φυσικό αντικείμενο παρατάθηκε έως τις 15 Ιουνίου 2026.
Τι να κάνει ο «ψηφιακός βοηθός», συγγενικών μάλιστα δικαιωμάτων, που αναγνωρίζει την καρδιά ως πνεύμονα, όταν το δείγμα δεν αποστέλλεται επί τρία χρόνια; Ποια Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποκαταστήσει έναν ιστό που αλλοιώθηκε ή μια αλυσίδα φύλαξης που δεν καταγράφηκε; Η δήθεν καινοτομία δεν μπορεί να γίνει το ακριβότερο άλλοθι της διοικητικής αδιαφάνειας.
Ώρα εισαγγελέα και Εθνικής Αρχής Διαφάνειας
Απαιτείται τώρα αιφνιδιαστικός έλεγχος σε όλες τις Ιατροδικαστικές Υπηρεσίες με φυσική καταμέτρηση των δειγμάτων, φωτογραφική αποτύπωση των χώρων και των περιεκτών, αντιπαραβολή με τα πρωτόκολλα νεκροτομών, έλεγχος ημερομηνιών λήψης και αποστολής και καταγραφή κάθε εκκρεμούς ιστολογικής και τοξικολογικής εξέτασης.
Ο αρμόδιος Εισαγγελέας οφείλει να διερευνήσει εάν προκύπτουν αξιόποινες πράξεις ή παραλείψεις και εάν οι καθυστερήσεις επηρέασαν συγκεκριμένες ποινικές υποθέσεις. Η Εθνική Αρχή Διαφάνειας έχει αρμοδιότητα να ελέγχει πράξεις και παραλείψεις κάθε υπαλλήλου του Δημοσίου, ανεξαρτήτως βαθμού.
Ποιος ελέγχει τους Υπηρεσιακούς Γραμματείς, τους Γενικούς Διευθυντές και τους Διευθυντές; Θεσμικά, ο Υπουργός, η Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, τα πειθαρχικά όργανα, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας και –όταν υπάρχουν ενδείξεις εγκλήματος– η Εισαγγελία.
Εάν όλοι αυτοί εξακολουθήσουν να σιωπούν, η πραγματική απάντηση θα είναι πολύ απλούστερη και πολύ πιο επικίνδυνη: κανείς.
Και τότε το “λίφτινγκ” θα μετατραπεί σε ένα ιατροδικαστικό τερατούργημα με συλλέκτες διαφθοράς και σήψη για περιτύλιγμα.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο