- Η θάλασσα, με τον ήχο των κυμάτων, την εικόνα του νερού και την άμεση επαφή μαζί της, φαίνεται να έχει μια ιδιαίτερα ηρεμιστική επίδραση στον άνθρωπο. Η επίδραση αυτή, μάλιστα, μπορεί να είναι ακόμη πιο έντονη όταν δεν περιοριζόμαστε στο να κοιτάμε τη θάλασσα, αλλά αλληλεπιδρούμε ουσιαστικά με το υδάτινο περιβάλλον.
Τον Μάιο του 2023, λίγους μήνες μετά την αφαίρεση του θυρεοειδούς μου, χρειάστηκε να υποβληθώ σε θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο και να παραμείνω απομονωμένη για αρκετές ημέρες σε δωμάτιο κλινικής. Μόλις ολοκληρώθηκε η διαδικασία και έφυγα από την κλινική, μπήκα στο αυτοκίνητό μου και κατευθύνθηκα χωρίς δεύτερη σκέψη προς την παραλία του Παλαιού Φαλήρου, μόλις λίγα λεπτά από το σπίτι μου. Κάθισα στην άκρη της θάλασσας και παρέμεινα εκεί για αρκετή ώρα, κοιτάζοντας το νερό και αναπνέοντας τον δροσερό, θαλασσινό αέρα. Εκείνη τη στιγμή δεν μπορούσα να φανταστώ καλύτερο μέρος για να βρίσκομαι. Η αίσθηση ήταν πραγματικά ανακουφιστική.
Η θετική επίδραση της θάλασσας στην ψυχική μας κατάσταση έχει απασχολήσει εδώ και χρόνια την επιστημονική κοινότητα. Μελέτες δείχνουν ότι η επαφή με το φυσικό περιβάλλον, και ειδικότερα με το θαλάσσιο τοπίο, μπορεί να περιορίσει τον «θόρυβο» της καθημερινότητας και να μας βοηθήσει να επικεντρωθούμε περισσότερο στο παρόν.
Παράλληλα, η έκθεση στον ήλιο συνδέεται με την παραγωγή βιταμίνης D, η οποία σχετίζεται με τη λειτουργία του οργανισμού και τη ρύθμιση της διάθεσης, ενώ ο καθαρός αέρας και το ίδιο το περιβάλλον της παραλίας δημιουργούν συνθήκες που ο εγκέφαλός μας συχνά συνδέει με ξεκούραση και χαλάρωση.
Δεν είναι, επομένως, τυχαίο ότι έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Αγγλία έχει συνδέσει την καλύτερη αυτοαναφερόμενη γενική υγεία με την κατοικία σε περιοχές που βρίσκονται πιο κοντά στη θάλασσα.
Τι είναι η «blue space therapy»
Με βάση αυτά τα δεδομένα, τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί η έννοια της «blue space therapy», δηλαδή της σκόπιμης αξιοποίησης φυσικών υδάτινων τοπίων, όπως οι θάλασσες, οι λίμνες, τα ποτάμια και τα ρυάκια, με στόχο την ενίσχυση της ψυχικής ευεξίας, τη μείωση του στρες και την καλύτερη διαχείριση δύσκολων συναισθηματικών καταστάσεων.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση βασίζεται στην καταπραϋντική επίδραση που μπορούν να έχουν οι εικόνες, οι ήχοι και η φυσική παρουσία του νερού στο νευρικό σύστημα. Αν και δεν υπάρχουν ακόμη επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η θάλασσα από μόνη της μπορεί να θεραπεύσει το άγχος ή το στρες, υπάρχουν ενδείξεις ότι η επαφή με τους λεγόμενους «μπλε χώρους» μπορεί να λειτουργήσει θετικά, ιδιαίτερα όταν δεν είναι απλώς παθητική, αλλά περιλαμβάνει ενεργή συμμετοχή.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το πρόγραμμα Turn to Starboard, ένα πρόγραμμα ιστιοπλοΐας στη Βρετανία που απευθύνεται σε στρατιωτικούς βετεράνους. Μέσω της ιστιοπλοΐας, οι συμμετέχοντες επιχειρούν να διαχειριστούν τις συνέπειες τραυματικών εμπειριών που συνδέονται με την επαγγελματική τους ζωή.
Αρκετοί από όσους έχουν λάβει μέρος στο πρόγραμμα περιγράφουν την εμπειρία ως καθοριστική για τη ζωή τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν, η θάλασσα μπορεί να απομακρύνει το άγχος και την πίεση της καθημερινότητας, να δημιουργήσει ένα αίσθημα εσωτερικής ηρεμίας και να επαναφέρει την αίσθηση ότι κάποιος είναι πραγματικά ζωντανός.
Ανάλογη είναι και η φιλοσοφία του προγράμματος Waves of Recovery στην Καλιφόρνια, όπου η ψυχοθεραπευτική διαδικασία συνδυάζεται με το surfing. Η δημιουργός του προγράμματος έχει μιλήσει για το πώς η πρώτη της επαφή με τη σανίδα τής έδωσε ξανά συναισθήματα ελευθερίας και ζωντάνιας, έπειτα από μια περίοδο έντονου burnout και εθισμών.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η προσέγγιση του ψυχιάτρου Dr James Jung, ο οποίος χρησιμοποιεί την ελεύθερη κατάδυση ως δραστηριότητα που μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ασθενείς του να επαναφέρουν την ισορροπία στο νευρικό τους σύστημα και να ενισχύσουν τη ρύθμιση ορισμένων εγκεφαλικών λειτουργιών.
Γιατί το νερό μας ηρεμεί
Η γεωγράφος Catherine Kelly, η οποία έχει μελετήσει για χρόνια την επίδραση των υδάτινων τοπίων στην ψυχική κατάσταση, επισημαίνει ότι η φύση και ιδιαίτερα το νερό μπορούν να δημιουργήσουν μια αίσθηση γαλήνης που δύσκολα συναντάμε σε άλλα περιβάλλοντα.
Η σύγχρονη καθημερινότητα απαιτεί συχνά διαρκή συγκέντρωση και πολύωρη χρήση οθονών, γεγονός που επιβαρύνει τον εγκέφαλο. Αντίθετα, όταν βρισκόμαστε κοντά στο νερό, το σώμα φαίνεται να χαλαρώνει, η αναπνοή γίνεται πιο αργή και το βλέμμα ηρεμεί. Η προσοχή μας παραμένει ενεργή, χωρίς όμως να χρειάζεται να καταβάλλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια για να συγκεντρωθούμε. Έτσι, το μυαλό αποκτά περισσότερο χώρο για να περιπλανηθεί ελεύθερα.
Φυσικά, η επαφή με τη θάλασσα δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ψυχιατρική αξιολόγηση, την ψυχοθεραπεία ή τη φαρμακευτική αγωγή όπου αυτή κρίνεται απαραίτητη. Μπορεί, όμως, να αποτελέσει έναν ευχάριστο και φυσικό τρόπο χαλάρωσης και αποφόρτισης.
Ίσως, λοιπόν, την επόμενη φορά που θα βρεθείς δίπλα στη θάλασσα, αξίζει να αφήσεις για λίγο το κινητό στην άκρη, να ακούσεις τα κύματα και να απολαύσεις μια βουτιά. Η επαφή με το νερό μπορεί να προσφέρει στο σώμα και στο μυαλό μια πολύτιμη στιγμή ηρεμίας.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο