Η στρατηγική αποτυχία ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν: Μια σύγκρουση που γύρισε μπούμερανγκ

• Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, η σύγκρουση με το Ιράν χαρακτηρίζεται ως ένα από τα σοβαρότερα σφάλματα εξωτερικής πολιτικής της διακυβέρνησης Τραμπ, καθώς έχει εντείνει την αστάθεια στη Μέση Ανατολή και έχει δυσκολέψει τις ΗΠΑ να διατηρήσουν την αποτρεπτική τους ισχύ.

Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι σχέσεις της Ουάσινγκτον με πετρελαιοπαραγωγές μοναρχίες του Κόλπου έχουν δεχθεί πλήγμα, με αρκετές από αυτές να εξετάζουν πλέον πιο αυτόνομες στρατηγικές και ακόμη και προσεγγίσεις εξομάλυνσης με το Ιράν.

Η προοπτική μιας προσωρινής συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές εμφανίζεται να μειώνει την ένταση, χωρίς όμως να αποτελεί πραγματική ειρηνευτική λύση. Πρόκειται για ένα μνημόνιο κατανόησης που παρατείνει την κατάπαυση του πυρός, επαναφέρει τη δυνατότητα να περνούν πλοία από τα Στενά του Ορμούζ και αίρει ορισμένους περιορισμούς, ενώ τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και οι κυρώσεις, μετατίθενται για το μέλλον.

Η σύγκρουση είχε ξεκινήσει με αιφνιδιαστικές επιθέσεις από ΗΠΑ και Ισραήλ, που στόχευαν στην αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας, αλλά η έκβαση δεν επιβεβαίωσε τις αρχικές εκτιμήσεις περί γρήγορης κατάρρευσης του καθεστώτος. Αντίθετα, η επιβίωση της Τεχεράνης φαίνεται να ενίσχυσε το εσωτερικό της σύστημα εξουσίας, ενώ νέες γενιές στρατιωτικών και πολιτικών στελεχών ανέλαβαν πιο επιθετικό ρόλο.

Το Ισραήλ, αν και βασικός σύμμαχος των ΗΠΑ στην αντιπαράθεση, βρέθηκε εκτός των τελικών διαπραγματεύσεων και εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι στη συμφωνία, με την εσωτερική πολιτική πίεση να αυξάνεται. Την ίδια στιγμή, η περιοχή παραμένει εύθραυστη, καθώς συνεχίζονται στρατιωτικές κινήσεις και αμφισβητήσεις σε Λίβανο, Συρία και Γάζα, ενώ η πιθανότητα νέας κλιμάκωσης δεν έχει εξαλειφθεί.

Παρότι η προσωρινή αποκλιμάκωση δίνει «ανάσα» στη διεθνή οικονομία, ιδίως μέσω της σταθεροποίησης της ροής πετρελαίου, το συνολικό πλαίσιο παραμένει ρευστό. Οι βαθιές αντιπαραθέσεις, η έλλειψη εμπιστοσύνης και οι γεωπολιτικές φιλοδοξίες όλων των πλευρών αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο η παρούσα συμφωνία να είναι απλώς ένα διάλειμμα μέσα σε μια ευρύτερη και άλυτη σύγκρουση.