Zorro Justice

Η στοχοποίηση των δικηγόρων απειλεί την υπεράσπιση του πολίτη

Η στοχοποίηση των δικηγόρων απειλεί την υπεράσπιση του πολίτη
  • Η αντιπαράθεση με την ηγεσία της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων αφορά κάθε άνθρωπο που χρειάζεται έναν συνήγορο ελεύθερο να μιλήσει και έναν δικαστή που δεν τον έχει ήδη καταδικάσει, από συναισθήματα «αηδίας» και προκατάληψης.

Ο άνθρωπος που μπαίνει σε ένα δικαστήριο χρειάζεται κάποιον που θα τολμήσει να αμφισβητήσει την έδρα, όταν πιστεύει ότι αδικείται. Να επιμείνει σε ένα αποδεικτικό στοιχείο, να καταγγείλει μια παρατυπία, να ζητήσει εξηγήσεις για μια απόφαση. Αν ο δικηγόρος του υπολογίζει πρώτα πώς θα αποφύγει τη δημόσια διαπόμπευση ή την απομάκρυνσή του από τη δίκη ή ακόμη και τον ποινικό και πειθαρχικό του έλεγχο, η υπεράσπιση έχει ήδη υποχωρήσει πριν αρχίσει η αγόρευση.

Η διεθνής ημερίδα της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων στις 10 Οκτωβρίου 2026 επανέφερε αυτή τη συζήτηση με τους δικηγόρους στη θέση του προβλήματος. Ο πρόεδρός της, Χριστόφορος Σεβαστίδης, αναφέρθηκε σε συγκεκριμένους συνηγόρους, μεταξύ τους στη Ζωή Κωνσταντοπούλου και στη συνήγορο μέλους της Χρυσής Αυγής, απέδωσε σε τέτοιες συμπεριφορές επιδίωξη αύξησης πελατείας και εσόδων και επανέφερε προτάσεις για αποβολή συνηγόρων από δίκες και μεταφορά του πειθαρχικού ελέγχου τους σε δικαστικά όργανα.

Στην ηγεσία της Ένωσης βρίσκονται ο Χριστόφορος Σεβαστίδης ως πρόεδρος και ο αδελφός του, Χαράλαμπος Σεβαστίδης, ως πρώτος αντιπρόεδρος. Οι δημόσιες θέσεις της ηγεσίας έχουν βάρος, επειδή προέρχονται από ανθρώπους που ασκούν οι ίδιοι δικαστική εξουσία. Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων έχει ήδη καταγγείλει συλλογική στοχοποίηση του δικηγορικού σώματος με αφορμή τη συγκεκριμένη ημερίδα.

Οι δικαστές δικαιούνται προστασία από αβάσιμες απειλές, βία και εν γνώσει ψευδείς καταγγελίες. Η προστασία αυτή πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένα στοιχεία και ανεξάρτητη κρίση. Η δημόσια απόδοση ιδιοτελών κινήτρων σε έναν συνήγορο χρειάζεται τεκμηρίωση. Η ένταση της κριτικής του ή η δημοσιότητα μιας υπόθεσης δεν αποδεικνύουν ότι δρα για να αποκτήσει «πελάτες». Και η ανακοίνωση μιας δικαστικής ένωσης δεν μπορεί να υποκαθιστά την εξέταση όσων πραγματικά συνέβησαν.

Η διαφορά εξουσίας μέσα στην αίθουσα είναι μεγάλη. Ο δικαστής αποφασίζει για την ελευθερία, την περιουσία και συχνά ολόκληρη τη ζωή του πολίτη. Ο δικηγόρος έχει υποχρέωση να ελέγχει την άσκηση αυτής της εξουσίας από τη θέση του ανθρώπου που εκπροσωπεί. Η επιμονή του μπορεί να είναι δυσάρεστη. Μπορεί να προκαλεί ένταση. Ο σεβασμός προς το δικαστήριο, όμως, δεν απαιτεί παραίτηση από την αντίρρηση και τον αγώνα για επικράτηση της Αλήθειας και της Δικαιοσύνης.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έχει αντιμετωπίσει ακριβώς αυτό το πρόβλημα. Στην υπόθεση Morice κατά Γαλλίας, το 2015, δικαίωσε δικηγόρο που είχε επικρίνει δημόσια τον χειρισμό μιας δικαστικής έρευνας. Η κριτική του στηριζόταν σε πραγματικά στοιχεία και αφορούσε τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, ένα θέμα που δικαιούνται να συζητούν οι πολίτες. Το Στρασβούργο έκρινε ότι η καταδίκη του για δυσφήμηση παραβίασε την ελευθερία της έκφρασης.

Υπάρχει και ελληνικό προηγούμενο. Στην υπόθεση Αλφαντάκης κατά Ελλάδας, το 2010, δικηγόρος είχε υποχρεωθεί να καταβάλει αποζημίωση για τηλεοπτική κριτική σε εισαγγελικό κείμενο. Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης. Τα ελληνικά δικαστήρια δεν είχαν συνεκτιμήσει σωστά ότι υπερασπιζόταν δημόσια τον εντολέα του, το πλαίσιο της υπόθεσης και τη διαφορά ανάμεσα στην έκφραση γνώμης και στον ισχυρισμό για ένα γεγονός.

Στην υπόθεση Κυπριανού κατά Κύπρου, το 2005, ένας συνήγορος καταδικάστηκε σε πέντε ημέρες φυλάκισης έπειτα από αντιπαράθεση με την έδρα. Οι ίδιοι δικαστές που θεώρησαν ότι προσβλήθηκαν τον έκριναν και τον τιμώρησαν. Το ΕΔΔΑ διαπίστωσε παραβιάσεις της δίκαιης δίκης και της ελευθερίας έκφρασης. Επισήμανε ότι μια τέτοια κύρωση μπορεί να εκφοβίσει και άλλους δικηγόρους, με συνέπειες για την υπεράσπιση των εντολέων τους.

Αυτές οι αποφάσεις δεν προσφέρουν φυσικά ασυλία στην ασύστολη ύβρη. Απαιτούν να εξετάζεται τι ειπώθηκε, με ποια πραγματική βάση, σε ποιο πλαίσιο και για ποιον σκοπό. Μια καταγγελία για δικαστική αυθαιρεσία δεν μετατρέπεται σε απειλή, επειδή απλώς διατυπώθηκε αυστηρά. Η υπεράσπιση της ελευθερίας του συνηγόρου αφορά και τον δικηγόρο με τον οποίο διαφωνούμε πολιτικά ή του οποίου το ύφος δεν μας αρέσει.

Απαιτείται η ίδια προσοχή και στις αποφάσεις που επικαλέστηκε ο κ. Σεβαστίδης. Η Angerjärv και Greinoman κατά Εσθονίας, του 2022, απέρριψε προσφυγές για την απομάκρυνση δικηγόρων από συγκεκριμένες αστικές δίκες. Δεν έκρινε γενικά τα όρια της ελευθερίας της έκφρασής τους. Η Dvorski κατά Κροατίας, του 2015, κατέληξε σε καταδίκη του κράτους, επειδή παρεμποδίστηκε η ενημερωμένη επιλογή συνηγόρου από τον κρατούμενο. Η επίκληση της ευρωπαϊκής νομολογίας χρειάζεται ολόκληρη την εικόνα και όχι μία αποσπασματική παράθεσή τους, με αποτέλεσμα να εξάγονται λανθασμένα συμπεράσματα.

Η αποβολή ενός δικηγόρου από τη δίκη αγγίζει αμέσως τον πολίτη. Του αφαιρεί τον άνθρωπο που γνωρίζει τον φάκελό του και στον οποίο έχει εμπιστευθεί την υπόθεσή του. Όποια μέτρα συζητούνται για τη συμπεριφορά των συνηγόρων οφείλουν να εξετάζονται και από αυτή την πλευρά. Η ταχύτητα και η ευκολία διαχείρισης μιας συνεδρίασης δεν αρκούν ως απάντηση στο ενδεχόμενο να αποδυναμωθεί η υπεράσπιση.

Στο μεταξύ, η συμπεριφορά της έδρας παραμένει συχνά -σκοπίμως- έξω από τη συζήτηση. Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων έχει καταγγείλει ότι αναφορές κατά δικαστικών λειτουργών αρχειοθετούνται συστηματικά, ενώ ακραία προσβλητικές συμπεριφορές απέναντι σε ενοχλητικούς δικηγόρους, νέους δικηγόρους, γυναίκες, ανάπηρα άτομα και εγκύους συνεχίζονται. Η εικόνα μιας επαγγελματικής ομάδας που δεν ελέγχεται ποτέ χρειάζεται, συνεπώς, πολύ περισσότερη προσοχή, ιδίως όταν συνεχίζει να δρα έτσι, έχοντας την στήριξη της συνδικαλιστικής της ένωσης, δηλαδή με όρους «ψυχολογίας της μάζας».

Μόλις στις 9 Οκτωβρίου ο Δικηγορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης δημοσιοποίησε μια συγκεκριμένη καταγγελία. Σύμφωνα με την ανακοίνωσή του, πρωτοδίκης αρνήθηκε σύντομη αναμονή για συνήγορο που βρισκόταν σε άλλη δίκη, απέρριψε αίτημα διορισμού δικηγόρου και ζήτησε την αστυνομική απομάκρυνση της ασκούμενης που μετέφερε τα αιτήματα. Ο Σύλλογος αποφάσισε αποχή από συνεδριάσεις της. Η καταγγελία χρειάζεται φυσικά περαιτέρω διερεύνηση και δημοσιοποίηση των θέσεων της αναφερόμενης Πρωτοδίκη. Αξίζει πάντως την ίδια δημόσια προσοχή που αφιερώνεται στις καταγγελίες κατά συνηγόρων.

Για έναν δικηγόρο που εξευτελίζεται μπροστά στον εντολέα του ή για έναν πολίτη που βλέπει την υπόθεσή του να προχωρά χωρίς ουσιαστική υπεράσπιση, η δικαστική καθημερινότητα μπορεί να γίνει βασανιστική. Όταν οι καταγγελίες περιγράφουν παραβιάσεις δικαιωμάτων, χρειάζεται ουσιαστικός πειθαρχικός έλεγχος και, όπου προκύπτουν ενδείξεις αδικήματος, αστραπιαία ποινική διερεύνηση. Η επαναλαμβανόμενη αρχειοθέτηση χωρίς πειστική εξήγηση ενισχύει την πεποίθηση ότι ορισμένες συμπεριφορές μπορούν να συνεχίζονται χωρίς συνέπειες, όπως έχει συμβεί με γνωστή Δικαστή, που έχει απασχολήσει το σύνολο του δικαστικού, δικηγορικού και γραμματειακού κόσμου, με παντελώς αντιδεοντολογικές, πειθαρχικά ελεγκτέες και αξιόποινες συμπεριφορές της, αλλά το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο την επιβράβευσε με προαγωγή, την ίδια στιγμή που στερεί το δικαίωμα της προαγωγής ή και οδηγείται σε σκληρές αποφάσεις οριστικής παύσης από το δικαστικό σώμα, για δικαστικούς και εισαγγελικούς λειτουργούς που απλώς -είτε λόγω πρόσκαιρων προσωπικών προβλημάτων τους, είτε λόγω της τεράστιας ευσυνειδησίας τους, να μελετούν εις βάθος τις υποθέσεις- παρουσιάζουν καθυστέρηση διεκπεραίωσης του δικαστικού έργου.

Ερωτήματα γεννά και η υπηρεσιακή εξέλιξη, όταν εκκρεμούν σοβαρές έρευνες. Τον Μάιο του 2026 δημοσιεύθηκε η προαγωγή διοικητικού εφέτη, ενώ, σύμφωνα με το σχετικό ρεπορτάζ, ερευνώνταν καταγγελίες για αλλαγές στη σύνθεση δικαστηρίου. Το ΣτΕ διευκρίνισε ότι η απόφαση προαγωγής είχε ληφθεί τον Δεκέμβριο του 2025, πριν γνωστοποιηθούν τα περιστατικά, και ότι είχε ξεκινήσει πλήρης πειθαρχική έρευνα. Η ύπαρξη έρευνας δεν αποδεικνύει βεβαίως από μόνη της ενοχή. Παραμένει όμως η ανάγκη δημόσιας ενημέρωσης για την έκβαση των ελέγχων, ώστε η λογοδοσία να μη χάνεται πίσω από την κανονική πορεία των προαγωγών «εκ του πινακίου».

Η δημόσια στοχοποίηση δημιουργεί και ένα άλλο, εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα. Πώς θα δικάσει αύριο ένας δικαστής υπόθεση συγκεκριμένου δικηγόρου, ή του εντολέα του, όταν έχει ήδη αποδώσει δημόσια στον συνήγορο ανεντιμότητα, ιδιοτέλεια ή συστηματική υπονόμευση της Δικαιοσύνης; Όταν τον κατηγορεί ότι πληρώνεται για να ευτελίζει τη Δικαιοσύνη; Πώς θα πείσει ότι ακούει χωρίς προκατάληψη, ιδίως όταν έχει υιοθετήσει ανακριβείς ή συκοφαντικές σε βάρος του αιτιάσεις;

Η Morice δίνει μια πολύ συγκεκριμένη προειδοποίηση. Δικαστής που είχε δημόσια εκφράσει στήριξη στη δικαστική λειτουργό η οποία στράφηκε κατά του δικηγόρου συμμετείχε αργότερα στην εκδίκαση της αναίρεσής του. Το ΕΔΔΑ έκρινε ότι, στις συγκεκριμένες περιστάσεις, οι αμφιβολίες για την αμεροληψία ήταν αντικειμενικά δικαιολογημένες. Η εμπιστοσύνη στη δικαστική κρίση απαιτεί να εξετάζονται και οι δημόσιες τοποθετήσεις όσων πρόκειται να κρίνουν.

Η απλή ιδιότητα μέλους της ΕνΔΕ δεν καθιστά κάθε δικαστή μεροληπτικό. Το πρόβλημα αφορά την προσωπική συμμετοχή σε επιθέσεις, τις συγκεκριμένες δηλώσεις και τη σχέση του με την υπόθεση που καλείται να δικάσει. Όποιος έχει δημόσια προδικάσει την αξιοπιστία ενός συνηγόρου οφείλει να αντιμετωπίσει σοβαρά το ζήτημα της αποχής του. Ο πολίτης δεν μπορεί να επιβαρύνεται με την υποψία ότι στην υπόθεσή του μεταφέρεται μια προηγούμενη αντιπαράθεση με τον δικηγόρο του.

Η ηγεσία της Ένωσης μπορεί να υπερασπίζεται τα μέλη της και να ζητά σεβασμό. Το ίδιο μπορεί να πράξει -όπως και έπραξε, με τις γνωστές τότε συνέπειες- και για αμετάκλητα καταδικασμένο τρομοκράτη ή και για δικαστές που «τρομοκρατούν» τελευταία συνηγόρους διά της μηχανικής διαβίβασης των πρακτικών αφενός για πειθαρχικό έλεγχο αφετέρου για ποινικό έλεγχο για τις αξιόποινες πράξεις της διατατάραξης συνεδρίασης δικαστηρίου και της αθέμιτης επιρροής σε λειτουργούς της Δικαιοσύνης! Θα μπορούσαν να ακολουθήσουν και την τακτική Κόκκινου, μέσω άλλης μεθόδου, όταν εκδίδονταν εντάλματα σύλληψης κατά δημοσιογράφων, επειδή απλώς έβαζαν αποσιωπητικά στην φράση «ο εντιμότατος…», καταστρατηγώντας τα όρια του εγκλήματος της περιύβρισης αρχής, που κάποιοι εκ της ΕνΔΕ νοσταλγούν.

Χρειάζεται όμως να αναγνωρίζει την ίδια απαίτηση για όσους στέκονται απέναντι στην έδρα. Ένας κοινός κώδικας δεοντολογίας, ουσιαστική διερεύνηση των καταγγελιών και κανόνες που προστατεύουν την αμεροληψία προσφέρουν περισσότερα από τη δημόσια απαξίωση προσώπων.

Ο πολίτης χρειάζεται έναν δικηγόρο που θα μιλήσει όταν ο ίδιος δεν μπορεί και έναν δικαστή που θα τον ακούσει, ακόμη και όταν η κριτική είναι σκληρή, ή ακούσια άδικη. Αν η υπεράσπιση τιμωρείται επειδή γίνεται ενοχλητική, το τίμημα θα το πληρώσουν όσοι ζητούν δικαιοσύνη. Αύριο, ενδεχομένως, και τα αδέλφια Σεβαστίδη, όταν θα κληθούν να επιλέξουν συνήγορο για την υπεράσπισή τους…

Περισσότερα
Σχετικά
Προτεινόμενα

0 Σχόλια

Αφήστε ένα σχόλιο

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

FAQ Media

Good Life

Ενέργεια

Ενέργεια

Πετρέλαιο θέρμανσης: Στα 1,566 ευρώ το λίτρο η μέση τιμή – Οι περιοχές με τις υψηλότερες χρεώσεις

Πετρέλαιο θέρμανσης: Στα 1,566 ευρώ το λίτρο η μέση τιμή – Οι περιοχές με...

Μεγάλες ανισότητες καταγράφονται στην αγορά του πετρελαίου θέρμανσης, με τη διαφορά ανάμεσα στην ακριβότερη και τη φθηνότερη περιοχή της χώρας να φτάνει...