Η σχέση που καθορίζει όλες τις άλλες: 3 μύθοι που πρέπει να αφήσουμε πίσω

• Η σχέση που καθορίζει όλες τις άλλες: Γιατί η σύνδεση με τον εαυτό μας είναι το κλειδί, σύμφωνα με ειδικό του Yale

Οι ανθρώπινες σχέσεις αποτελούν αναμφισβήτητα σημαντικό κομμάτι της ζωής μας. Μας προσφέρουν συντροφικότητα, ασφάλεια και συναισθηματική στήριξη. Όμως, σύμφωνα με την ψυχολόγο και ερευνήτρια Emma Seppälä, υπάρχει μια σχέση που προηγείται όλων των υπόλοιπων: αυτή που έχουμε με τον ίδιο μας τον εαυτό.

Η Seppälä, η οποία έχει ασχοληθεί εκτενώς με την επιστήμη της ευτυχίας, τη συναισθηματική νοημοσύνη και την κοινωνική σύνδεση, είναι λέκτορας και διευθύντρια του Προγράμματος Γυναικείας Ηγεσίας στη Σχολή Διοίκησης του Yale. Μέσα από το βιβλίο της «Sovereign» υποστηρίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο σχετιζόμαστε με τους άλλους συχνά αποτελεί αντανάκλαση της εικόνας που έχουμε για τον εαυτό μας.

Όπως εξηγεί, παλιές συναισθηματικές πληγές μπορεί να μας οδηγήσουν στο να αντιμετωπίζουμε τις σχέσεις σαν μια μορφή ανταλλαγής: δίνουμε περιμένοντας κάτι συγκεκριμένο σε αντάλλαγμα ή αναζητούμε από τον άλλο άνθρωπο την επιβεβαίωση που δυσκολευόμαστε να προσφέρουμε οι ίδιοι στον εαυτό μας.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι σχέσεις που δημιουργούν εξάρτηση, απογοήτευση και συναισθηματική εξάντληση.

Τρεις διαφορετικές μορφές σχέσεων

Η Seppälä διακρίνει τις σχέσεις σε τρεις βασικές κατηγορίες, ανάλογα με την επίδρασή τους στην ψυχική και σωματική μας ενέργεια.

Εξαντλητικές σχέσεις: Πρόκειται για δεσμούς στους οποίους κυριαρχεί η ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση και συναισθηματική ανταπόκριση, με αποτέλεσμα να αφήνουν τους ανθρώπους ψυχικά κουρασμένους.

Ουδέτερες σχέσεις: Είναι οι περισσότερο τυπικές ή παθητικές επαφές, οι οποίες δεν μας προσφέρουν ιδιαίτερη συναισθηματική ενίσχυση αλλά ούτε και μας επιβαρύνουν σημαντικά.

Αναζωογονητικές σχέσεις: Είναι οι συνδέσεις που λειτουργούν υποστηρικτικά και μας γεμίζουν ενέργεια. Βασίζονται στην αμοιβαιότητα, την αποδοχή και την αυτοσυμπόνια.

Το βασικό μήνυμα της ειδικού είναι ότι καμία σχέση δεν μπορεί από μόνη της να μας προσφέρει την αίσθηση πληρότητας που αναζητούμε. Η συναισθηματική μας ολοκλήρωση δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από έναν σύντροφο, έναν φίλο ή οποιονδήποτε άλλο άνθρωπο.

 Μύθος 1: «Χρειάζομαι κάποιον άλλον για να νιώθω ολοκληρωμένος»

Η πεποίθηση ότι μια σχέση θα έρθει για να καλύψει όσα μας λείπουν είναι, σύμφωνα με τη Seppälä, ένα από τα συχνότερα λάθη.

Όταν κάποιος μπαίνει σε μια σχέση αισθανόμενος εσωτερικά «άδειος», υπάρχει ο κίνδυνος να περιμένει από τον σύντροφό του να καλύψει όλες τις συναισθηματικές του ανάγκες.

Η ειδικός υποστηρίζει ότι η πιο υγιής βάση είναι διαφορετική: πρώτα χρειάζεται να μπορούμε να φροντίζουμε οι ίδιοι τις συναισθηματικές μας ανάγκες και στη συνέχεια να μοιραζόμαστε τη ζωή μας με έναν άλλο άνθρωπο.

Μια δυνατή σχέση, επομένως, δεν χρειάζεται δύο ανθρώπους που θεωρούν ότι ο ένας πρέπει να «συμπληρώσει» τον άλλον, αλλά δύο αυτόνομους ανθρώπους που επιλέγουν να είναι μαζί.

Μύθος 2: «Η αυστηρότητα απέναντι στον εαυτό μου θα με κάνει καλύτερο»

Η αυτοκριτική συχνά παρουσιάζεται ως εργαλείο βελτίωσης. Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι αν είναι αρκετά αυστηροί με τα λάθη και τις αδυναμίες τους, θα καταφέρουν να γίνουν καλύτεροι.

Η Seppälä υποστηρίζει, όμως, ότι η διαρκής εσωτερική επίθεση έχει αντίθετα αποτελέσματα και μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε στους ανθρώπους που βρίσκονται κοντά μας.

Η καλλιέργεια της αυτοσυμπόνιας δεν σημαίνει ότι αγνοούμε τα λάθη μας ή ότι παύουμε να προσπαθούμε να εξελιχθούμε. Σημαίνει ότι αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας με την ίδια κατανόηση που θα δείχναμε σε έναν άνθρωπο που αγαπάμε.

Και αυτή η αλλαγή, σύμφωνα με την ειδικό, μπορεί να μας βοηθήσει να γίνουμε πιο υποστηρικτικοί σύντροφοι, φίλοι και γονείς.

Μύθος 3: «Πρέπει να συγχωρήσω και να ξεχάσω αμέσως»

Η αντίληψη ότι για να διατηρήσουμε μια σχέση πρέπει να αφήσουμε γρήγορα πίσω μας ό,τι μας πλήγωσε είναι επίσης κάτι που η Seppälä αμφισβητεί.

Η συγχώρεση, όπως εξηγεί, δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε μια συμπεριφορά, ότι ξεχνάμε όσα συνέβησαν ή ότι υποχρεούμαστε να επαναφέρουμε στη ζωή μας έναν άνθρωπο που μας έχει πληγώσει.

Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί μια προσωπική διαδικασία απελευθέρωσης από τον θυμό και το συναισθηματικό βάρος μιας εμπειρίας.

Το σημαντικό είναι ότι η συγχώρεση μπορεί να συνυπάρχει με σαφή και αυστηρά όρια. Κάποιος μπορεί να αφήσει πίσω του τον θυμό χωρίς να επιλέξει να συνεχίσει μια σχέση ή να διατηρήσει επαφή με το άτομο που τον πλήγωσε.

Η συγχώρεση δεν σημαίνει διαγραφή του παρελθόντος

Η Seppälä ξεχωρίζει επίσης τη συγχώρεση από τη λήθη. Ο εγκέφαλος έχει την τάση να συγκρατεί εμπειρίες που συνδέονται με πόνο, καθώς αυτές οι αναμνήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως μηχανισμός προστασίας απέναντι σε μελλοντικούς κινδύνους.

Επομένως, το ζητούμενο δεν είναι να διαγράψουμε όσα συνέβησαν ή να προσποιηθούμε ότι δεν μας επηρέασαν. Είναι να αναγνωρίσουμε την εμπειρία, να κατανοήσουμε τι μας δίδαξε και να μην επιτρέψουμε στον θυμό να συνεχίσει να καθορίζει τη ζωή μας.

Η πραγματική συναισθηματική αυτονομία, σύμφωνα με την προσέγγιση της ειδικού, βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο να αναλαμβάνουμε την ευθύνη για τον εσωτερικό μας κόσμο, να προστατεύουμε τα όριά μας και να επιλέγουμε συνειδητά ποιες σχέσεις μάς προσφέρουν δύναμη αντί να μας εξαντλούν.