Η «γαλάζια» δυσφορία γίνεται όπλο στα χέρια Σαμαρά – Πιέσεις στην ηγεμονία Μητσοτάκη

• Η ατμόσφαιρα που επικρατεί το τελευταίο διάστημα στο κυβερνητικό επιτελείο δεν παραπέμπει απλώς σε μια ακόμη περίοδο εσωκομματικών εντάσεων. Οι συνεχείς παρεμβάσεις και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Αντώνη Σαμαρά δείχνουν να διαμορφώνουν μια πιο συνολική και οργανωμένη αμφισβήτηση της κυβερνητικής γραμμής.

Ο πρώην πρωθυπουργός κινείται μεθοδικά, χωρίς υπερβολές και κινήσεις εντυπωσιασμού, διευρύνοντας σταδιακά την κριτική του πέρα από τα παραδοσιακά ζητήματα της εξωτερικής πολιτικής και της εθνικής ατζέντας. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεών του βρίσκονται πλέον θέματα που αγγίζουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών, όπως η αποτελεσματικότητα της Πολιτικής Προστασίας, η εργασιακή ανασφάλεια, η οικονομική πίεση και οι αλλαγές σε κοινωνικά και οικογενειακά ζητήματα.

Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται μια διαρκής πίεση προς το Μέγαρο Μαξίμου, καθώς η κριτική του Σαμαρά επιχειρεί να αναδείξει την απόσταση ανάμεσα στο κεντρώο προφίλ που προβάλλει η κυβέρνηση και στις προσδοκίες ενός σημαντικού τμήματος της παραδοσιακής συντηρητικής βάσης.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απομάκρυνση σημαντικού αριθμού ψηφοφόρων από τη Νέα Δημοκρατία. Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο πολίτες έχουν επιλέξει την αποχή ή έχουν σταδιακά αποστασιοποιηθεί από το κυβερνών κόμμα στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις, γεγονός που αποτυπώνει τη διεύρυνση της δυσαρέσκειας.

Η φορολογική επιβάρυνση των ελεύθερων επαγγελματιών μέσω του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, η επίμονη ακρίβεια και η αίσθηση ότι η Νέα Δημοκρατία έχει απομακρυνθεί από μέρος των παραδοσιακών ιδεολογικών της αναφορών αποτελούν, σύμφωνα με την παραπάνω προσέγγιση, βασικές αιτίες αυτής της αποστασιοποίησης.

Την ίδια στιγμή, τα μέτρα προσωρινού χαρακτήρα και οι επιδοματικές παρεμβάσεις φαίνεται να μην επαρκούν για να ανακόψουν τη συσσωρευμένη δυσαρέσκεια. Σε αυτό το περιβάλλον, ο Αντώνης Σαμαράς επιχειρεί να εμφανιστεί ως φορέας μιας πιο συγκροτημένης πολιτικής πρότασης προς το συντηρητικό ακροατήριο.

Το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός νέου δεξιού πολιτικού σχηματισμού υπό την ηγεσία ή καθοδήγηση του πρώην πρωθυπουργού θα μπορούσε να μεταβάλει σημαντικά τους πολιτικούς συσχετισμούς. Μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε τη δυνατότητα της Νέας Δημοκρατίας να αξιοποιεί το επιχείρημα της κυβερνησιμότητας ως βασικό μέσο συσπείρωσης των δεξιών ψηφοφόρων.

Παράλληλα, η σχέση ανάμεσα στις δύο πλευρές φαίνεται να έχει επιβαρυνθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε τα περιθώρια για έναν εσωκομματικό συμβιβασμό να θεωρούνται πλέον περιορισμένα.

Στο κυβερνητικό στρατόπεδο, πάντως, δεν υπάρχει ενιαία εκτίμηση για το μέγεθος της απειλής. Ορισμένα στελέχη θεωρούν ότι η επιρροή του πρώην πρωθυπουργού στη βάση της Νέας Δημοκρατίας παραμένει περιορισμένη. Άλλοι, ωστόσο, εκτιμούν ότι η δυναμική που μπορεί να αναπτυχθεί στα δεξιά του κυβερνώντος κόμματος αποτελεί σοβαρό πολιτικό κίνδυνο.

Η εικόνα αυτή συνδέεται και με τη γενικότερη φθορά της κυβερνητικής παράταξης. Η συσπείρωση της Νέας Δημοκρατίας έχει δεχθεί πιέσεις, ενώ ενισχύονται οι ανησυχίες για το ενδεχόμενο τα εκλογικά της ποσοστά να υποχωρήσουν κάτω από το όριο του 25%.

Το πολιτικό σκηνικό φαίνεται έτσι να αναδιαμορφώνεται. Η μεγαλύτερη πίεση προς τη Νέα Δημοκρατία δεν προέρχεται αποκλειστικά από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, αλλά και από τις εσωτερικές διεργασίες στον χώρο της Κεντροδεξιάς. Ένα τμήμα των συντηρητικών ψηφοφόρων που αισθάνεται ότι δεν εκφράζεται πλέον από τις επιλογές της σημερινής ηγεσίας αναζητά νέα πολιτική αναφορά.

Όσο η κυβέρνηση επιλέγει να αντιμετωπίζει τις κρίσεις κυρίως μέσω επικοινωνιακών χειρισμών και προσωρινών παρεμβάσεων, τόσο υπάρχει κίνδυνος να ενισχύεται η αμφισβήτηση. Τα πρόσφατα προβλήματα στη διαχείριση κρίσεων, όπως οι πυρκαγιές, λειτουργούν επιπλέον επιβαρυντικά για την κυβερνητική εικόνα.

Το βασικό διακύβευμα για το Μέγαρο Μαξίμου, επομένως, δεν αφορά πλέον μόνο τη διατήρηση των εκλογικών επιδόσεων του παρελθόντος. Αφορά την ικανότητά του να διατηρήσει τη συνοχή της παράταξης και να αποκαταστήσει τη σχέση της με τη συντηρητική εκλογική βάση. Χωρίς ουσιαστική αλλαγή στρατηγικής και επαναπροσέγγιση των ψηφοφόρων που έχουν απομακρυνθεί, η εσωτερική αμφισβήτηση μπορεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη πολιτική κρίση για τη Νέα Δημοκρατία.