- Η ΔΕΘ του 2026 αποτέλεσε για την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη το τέλος της πρώτης, αναγνωριστικής περιόδου και την αφετηρία μιας πολύ πιο απαιτητικής πολιτικής μάχης. Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα έχει πλέον περάσει από το στάδιο της ίδρυσης και της πρώτης παρουσίας του στη δημόσια ζωή σε μια φάση κατά την οποία διεκδικεί ανοιχτά πρωταγωνιστικό ρόλο στην πορεία προς τις εκλογές του 2027.
Μέσα σε λίγους μόλις μήνες, η ΕΛΑΣ κατάφερε κάτι που για ένα νέο κόμμα κάθε άλλο παρά αυτονόητο είναι: να αποκτήσει πολιτικό στίγμα, να οργανώσει έναν διαφορετικό λόγο και να μεταφέρει τη συζήτηση από το αν πρόκειται για «επιστροφή του ΣΥΡΙΖΑ» στο αν μπορεί να αποτελέσει τη νέα μεγάλη δύναμη της προοδευτικής παράταξης.
Και αυτή ακριβώς η εξέλιξη φαίνεται να ενοχλεί ιδιαίτερα όσους είχαν επενδύσει στην ιδέα ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα παρέμενε εκτός πολιτικού παιχνιδιού ή ότι η επιστροφή του θα περιοριζόταν σε μια αναβίωση του παρελθόντος.
Η ΕΛΑΣ δεν εμφανίζεται ως φωτοτυπία του παλιού ΣΥΡΙΖΑ. Επιχειρεί να δημιουργήσει διαφορετικό κομματικό μοντέλο, με πιο συμπαγή πολιτικό λόγο, λιγότερες εσωτερικές αντιπαραθέσεις και σαφή στόχευση στην κοινωνία. Η προσπάθεια αυτή είναι ακόμη σε εξέλιξη, όμως το γεγονός ότι το νέο κόμμα κατάφερε σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα να μπει δυναμικά στην πολιτική συζήτηση αποτελεί ήδη ένα σημαντικό πρώτο κέρδος.
Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ ενίσχυσε αυτή την εικόνα. Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει η ΕΛΑΣ είναι ότι η επόμενη εκλογική μάχη δεν θα είναι απλώς μια αναμέτρηση κομματικών ποσοστών. Θα είναι σύγκρουση δύο διαφορετικών πολιτικών κατευθύνσεων: από τη μία η συνέχιση της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και από την άλλη η πρόταση για πολιτική αλλαγή.
Και σε αυτή τη μάχη, η ΕΛΑΣ δεν δείχνει διάθεση να λειτουργήσει ως συμπλήρωμα κανενός.
Αυτό είναι ίσως και το σημείο που προκαλεί τη μεγαλύτερη αμηχανία στο ΠΑΣΟΚ. Γιατί όσο η ΕΛΑΣ ενισχύεται, τόσο περιορίζεται ο χώρος της λογικής που ήθελε το ΠΑΣΟΚ να εμφανίζεται ως ο μοναδικός εκφραστής της προοδευτικής αντιπολίτευσης. Η πραγματικότητα που διαμορφώνεται είναι διαφορετική.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να επιμένει στη ρητορική της αυτόνομης πορείας, όμως η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα αλλάζει τους συσχετισμούς. Και τους αλλάζει ακόμη περισσότερο όταν ένα κόμμα που ιδρύθηκε μόλις τον Μάιο του 2026 καταφέρνει να συζητείται τόσο έντονα στην πολιτική επικαιρότητα, την ώρα που η Χαριλάου Τρικούπη εξακολουθεί να αναζητά τον τρόπο με τον οποίο θα μετατρέψει την αντιπολιτευτική της παρουσία σε πραγματική κυβερνητική προοπτική.
Η ΕΛΑΣ, από την πλευρά της, δεν έχει λόγο να μπει σε έναν ατέρμονο ανταγωνισμό εντυπώσεων με το ΠΑΣΟΚ. Ο βασικός της αντίπαλος παραμένει η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι θα συνεχίσει να αφήνει αναπάντητες τις επιθέσεις από τη Χαριλάου Τρικούπη.
Η περίοδος του «δεν απαντάμε» φαίνεται πως τελειώνει. Και αυτό είναι απολύτως λογικό. Όταν ένα νέο πολιτικό κόμμα βρίσκεται αντιμέτωπο με επιθέσεις από έναν χώρο που διεκδικεί για τον εαυτό του την ηγεμονία στην αντιπολίτευση, η σιωπή δεν αποτελεί πάντοτε στρατηγική. Μπορεί να εκληφθεί και ως αδυναμία.
Η ΕΛΑΣ δεν δείχνει πλέον διατεθειμένη να επιτρέψει κάτι τέτοιο.
Η διαφορά είναι ότι η Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα επιχειρεί να απαντήσει με πολιτικό σχέδιο. Δεν περιορίζεται στο να καταγγέλλει την κυβέρνηση ή να ανταλλάσσει πυρά με τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης. Θέλει να παρουσιάσει πρόγραμμα, να μιλήσει για την οικονομία, για τη μεσαία τάξη, για το κοινωνικό κράτος και για μια διαφορετική κατεύθυνση στη διακυβέρνηση.
Και αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα για όσους θέλουν την ΕΛΑΣ εγκλωβισμένη σε μια συζήτηση εσωτερικού ανταγωνισμού της αντιπολίτευσης.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να επιλέγει να κοιτάζει προς τα αριστερά του, όμως η ΕΛΑΣ κοιτάζει προς την κοινωνία και προς την κυβέρνηση. Η στρατηγική της δεν είναι να κερδίσει απλώς μερικές μονάδες από το ΠΑΣΟΚ. Είναι να δημιουργήσει ένα ευρύτερο πολιτικό ρεύμα που θα μπορεί να διεκδικήσει την εξουσία.
Και αυτό εξηγεί και τη συζήτηση για την «πανστρατιά».
Ο στόχος είναι η ΕΛΑΣ να ανοίξει τις πόρτες της σε πολίτες, στελέχη και κοινωνικές δυνάμεις που αναζητούν έναν νέο πολιτικό φορέα, χωρίς να απαιτείται να προέρχονται αποκλειστικά από έναν συγκεκριμένο κομματικό χώρο. Η λογική είναι απλή: για να υπάρξει πραγματική πολιτική αλλαγή, χρειάζεται ευρύτερη κοινωνική συμμαχία.
Το μήνυμα ότι «δεν υπάρχουν θέσεις ρεζερβέ» λειτουργεί προς αυτή ακριβώς την κατεύθυνση. Όσοι επιστρέφουν στην πολιτική ή επιλέγουν να συμμετάσχουν στην ΕΛΑΣ θα πρέπει να το κάνουν μέσα από μια νέα διαδικασία και όχι θεωρώντας ότι δικαιούνται αυτομάτως ρόλους.
Η στρατηγική αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για τη μεσαία τάξη. Η ΕΛΑΣ γνωρίζει ότι δεν μπορεί να διεκδικήσει κυβερνητική εξουσία απευθυνόμενη μόνο στον παραδοσιακό πυρήνα της Αριστεράς. Χρειάζεται να πείσει εργαζόμενους, ελεύθερους επαγγελματίες, μικρομεσαίους και οικογένειες που αισθάνονται ότι η σημερινή οικονομική πραγματικότητα τους έχει εξαντλήσει.
Εκεί βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά στοιχήματα του Αλέξη Τσίπρα.
Τα δημοσκοπικά δεδομένα που περιλαμβάνονται στη μέτρηση της Prorata για την «Εφ.Συν.» δείχνουν ότι υπάρχει ήδη έδαφος πάνω στο οποίο μπορεί να χτιστεί αυτή η προσπάθεια. Η ΕΛΑΣ καταγράφεται στο 16,5%, ενώ ένα τμήμα των αναποφάσιστων αποτελεί δυνητική δεξαμενή για περαιτέρω ενίσχυση.
Το σημαντικότερο, όμως, δεν είναι μόνο το ποσοστό. Είναι η δυνατότητα διεύρυνσης.
Από εκεί θα κριθεί αν η ΕΛΑΣ θα μπορέσει να μετατρέψει την αρχική δυναμική σε πραγματική εκλογική προοπτική. Και εδώ το ΠΑΣΟΚ έχει ένα πρόβλημα που δεν λύνεται με επιθέσεις στον Τσίπρα: η επιστροφή του πρώην πρωθυπουργού δημιουργεί ξανά έναν ισχυρό πόλο στον χώρο της Κεντροαριστεράς και αναγκάζει όλους τους υπόλοιπους να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους.
Η ίδια δημοσκόπηση περιέχει και ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο. Στο ερώτημα για το ποιος μπορεί να βελτιώσει περισσότερο τη ζωή των πολιτών, ο Αλέξης Τσίπρας συγκεντρώνει 29%, έναντι 17% του Κυριάκου Μητσοτάκη. Πρόκειται για μια διαφορά που δίνει στην ΕΛΑΣ ένα σημαντικό πολιτικό επιχείρημα.
Το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα έχει, συνεπώς, μπροστά του μια καθαρή αποστολή: να μετατρέψει την πολιτική επιστροφή σε κοινωνική πλειοψηφία.
Και αυτό δεν πρόκειται να γίνει με μια απλή αναπαραγωγή των παλιών συνταγών. Χρειάζεται νέο πρόγραμμα, νέες συμμαχίες, νέα πρόσωπα και κυρίως καθαρή απάντηση στο ερώτημα γιατί η χώρα χρειάζεται πολιτική αλλαγή.
Σε αυτό το σημείο βρίσκεται και η μεγάλη διαφορά από το ΠΑΣΟΚ. Η ΕΛΑΣ επιχειρεί να εμφανιστεί ως δύναμη που διεκδικεί την κυβέρνηση, ενώ το ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να κινείται σε μεγάλο βαθμό μέσα στο ερώτημα ποιος θα καταλάβει μεγαλύτερο κομμάτι του ίδιου αντιπολιτευτικού χώρου.
Η διαφορά δεν είναι απλώς επικοινωνιακή. Είναι στρατηγική.
Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να μετατρέψει την ΕΛΑΣ σε όχημα κυβερνητικής αλλαγής. Και όσο περισσότερο το νέο κόμμα κατορθώνει να αποκτά κοινωνική απήχηση, τόσο δυσκολότερο γίνεται για το ΠΑΣΟΚ να αντιμετωπίζει την ΕΛΑΣ ως μια προσωρινή παρουσία που μπορεί να αγνοηθεί ή να αντιμετωπιστεί απλώς με επιθέσεις.
Η επόμενη περίοδος θα είναι επομένως καθοριστική. Η ΕΛΑΣ πρέπει να κερδίσει τις δύο μονάδες που θεωρεί απαραίτητες για να ενισχύσει σημαντικά τη θέση της, να διευρύνει την κοινωνική της βάση και να αποδείξει ότι μπορεί να ενώσει διαφορετικά τμήματα της κοινωνίας γύρω από ένα κοινό αίτημα.
Αν το πετύχει, η πολιτική εξίσωση του 2027 θα είναι πολύ διαφορετική.
Γιατί το πραγματικό στοίχημα της ΕΛΑΣ δεν είναι να κερδίσει έναν ακόμη γύρο αντιπαράθεσης με το ΠΑΣΟΚ. Είναι να πείσει ότι μπορεί να κερδίσει την κυβέρνηση από τη Νέα Δημοκρατία.
Και αυτό είναι που φαίνεται να έχει γίνει αντιληπτό και στη Χαριλάου Τρικούπη: η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι μια λεπτομέρεια της εσωτερικής αντιπολιτευτικής γεωγραφίας. Είναι παράγοντας που μπορεί να αλλάξει ολόκληρο το πολιτικό σκηνικό μέχρι τις εκλογές του 2027.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο