Γιατί οι αριστεροί επιτίθονται με μεγαλύτερη μανία στον Αλέξη Τσίπρα μετά την παρουσίαση του βιβλίου «Ιθάκη»;

Το βιβλίο του Αλέξη Τσίπρα κυκλοφόρησε στις 24 Νοεμβρίου 2025 από τις εκδόσεις Gutenberg και παρουσιάστηκε δημόσια στις 3 Δεκεμβρίου στο θέατρο «Παλλάς» στην Αθήνα σε μια εκδήλωση που πήρε αμέσως χαρακτηριστικά μεγάλου πολιτικού γεγονότος ενώ στο μέλλον μπορεί να αποδειχτεί και ως  η ημερομηνία “γέννησης” ενός νέου πολιτικιού χώτου.

Το βιβλίο παρουσιάζεται ως ένα πολιτικό ντοκουμέντο, που καλύπτει την πορεία του από την ανάληψη της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ το 2008 από το νεαρότατο τότε Αλέξη Τσίπρα, την άνοδο στην εξουσία το 2015 (ο νεαρότερος Έλληνας Πρωθυπουργός στην Ιστορία και από τους πιο νέους στην ευρωπαικήγ Ιστορία), τις “δραματικές”  διαπραγματεύσεις με την ΕΕ, το δημοψήφισμα-ορόσημο, την τραγωδία στο Μάτι, την “γλυκιά” ήττα του 2019 (32%), την δύσκολη “αντιπολίτευση” του 2019-2023 με τις εσωτερικές έριδδες, τις συγκρούσεις, τα δυσλειτουργικά προβλήματα του ΣΥΡΙΖΑ που πήραν διαστάσεις εσωτερικών ρήξεων, την δραματική αποχώρησή του από την ηγεσία τον Ιούνιο του 2023 μετά την εκλογική καταστροφή του 17,5%, την αποχώρησή του από την Βουλή το Σεπτέμβριο του 2025 και τους λόγους που το έκανε και ένα όραμα για το μέλλον του προοδευτικού χώρου και της Αριστεράς. Ο Αλέξης Τσίπρας το περιγράφει ως «ταξίδι αέναο» με στοιχεία αυτοκριτικής, αλλά και κριτική σε πρώην συνεργάτες (π.χ. Ζωή Κωνσταντοπούλου, Γιάνης Βαρουφάκης, Παναγιώτης Λαφαζάνης), στα γεγονότα που οδήγησαν σε τρεις διαδοχικές διασπάσεις του ΣΥΡΙΖΑ και την σημερινή εικόνα κατακερματισμού του χώρου, ενώ αποδίδει πολλές ευθύνες και  σε εξωτερικούς παράγοντες όπως οι δανειστές και η Μέρκελ.

Η παρουσίαση του βιβλίου λειτούργησε ως “καταλύτης” για να απελευθερωθούν ακόμα μια φορά εντονότατες αντιδράσεις, ιδίως από αριστερές φωνές – τόσο εντός ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς όσο και από πιο ριζοσπαστικοποημένες ομάδες. Οι επιθέσεις χαρακτηρίζονται από «μανία» λόγω της χρονικής συγκυρίας: Το βιβλίο ερμηνεύεται ως προετοιμασία για νέο κόμμα (πιθανή ανακοίνωση σύντομα), που απειλεί την ύπαρξή τους και την επιβίωσή τους στον δημόσιο λόγο, αφού οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μεγάλη αποδοχή από όλους του προοδευτικούς χώρους σε πιθaνό πολιτικό εγχείρημα του πρώην Πρωθυπουργού.

Πολλοί αριστεροί θεωρούν ότι ο Τσίπρας αποφεύγει να αναλάβει πλήρεις ευθύνες για αποφάσεις όπως η τρίτη Συμφωνία Διάσωσης  (2015) μετά το “Οχι” του δημοψηφίσματος , την καθυστέρηση στην ενημέρωση στην τραγωδία στο Μάτι (2018) ή την εσωκομματική «ισορροπία» μεταξύ φιλοευρωπαϊκών και αντιευρωπαϊκών τάσεων του ΣΥΡΙΖΑ. Αντίθετα, θεωρούν ότι εστιάζει σε «εξαπατήσεις» από Ευρωπαίους και «νάρκισσους» συνεργάτες. Του καταλογίζουν ή τουλάχιστον κάνουν πως δεν το κατάλαβαν, οτι προσπαθεί να αποδράσει από τις προσωπικές του ευθύνες, παρότι ο ίδιος σε όλες σχεδόν τις αναφορές της διακυβέρνησής του, ανλαμβάνει ως πρωθυπουργός και πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ την βασική ευθύνη για τα γεγονότα (Μάτι, άδειες, δημοψήφισμα, επιλογή προσώπων σε θεσμικές θέσεις, αποτυχία διεύρυνσης του ΣΥΡΙΖΑ μετά το 2019 και φυσικά την εκλογική κατάρρευση των ποσοστών το 2023 (20,8%) που τον οδήγησε στο να αποφασίσει ο ίδιος να αποχωρήσει από την ηγεσία)

Το βιβλίο «ταράζει» παλιούς συντρόφους: Περιγράφει την Κωνσταντοπούλου ως «εξουσιαστική με μανία» και τον Βαρουφάκη περίπου ως εμμονικό που λειτουργούσε σε «φαντασιακό» για την ΕΕ και την πραγματικότητα με τη χώρα μας τόπο, ενώ υπενθυμίζει τις ρήξεις με το ευρωσκεπτικιστικό  «Αριστερό Ρεύμα» (Λαφαζάνης).  Περιγράφει δε κάποιους από τους πρώην συντρόφους του ως πολιτικούς “νάρκισσους” που ακόμα και σε δραματικές για τις διαπραγματεύσεις ώρες καλλιεργούσαν την δημόσια εικόνα τους (Paris Match φωτογράφιση – ζεύγος Βαρουφάκη). Αυτό όμως που τους προκαλεί την οργή όπως επισημάναμε και νωρίτερα είναι ότι βλέπουν σε όλο αυτό το κλείσιμο των λογαριασμών για την “εκκαθάριση” του τοπίου για το νέο σχηματισμό

Κωνσταντοπούλου, Βαρουφάκης, Λαφαζάνης, Τσακαλώτος, Γαβριήλ Σακελλαρίδης, αλλά και εμμέσως Φάμελλος – Χαρίτσης αντέδρασαν, οι πρώτοι  τον χαρακτηρίζουν «τοξικό και αλαζονικό» χωρίς αυτοκριτική, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά (πρώην «53+») βλέπουν απειλή για την ενότητά τους – παρόλο που 20 και 7 βουλευτές αντίστοιχα (και οι τρεις ανεξάρτητοι εκλεγμένοι από τον ΣΥΡΙΖΑ) από τους δύο χώρους αλλά και οι ηγεσίες τους  παρευρέθηκαν στην παρουσίαση.

Πολιτική στρατηγική: Βήμα για νέο κόμμα

Η παρουσίαση ήταν γεμάτη πολιτικούς υπαινιγμούς για «ριζική ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου» σε «μεγάλη, πολύχρωμη παράταξη» που θα «αγκαλιάσει όλους τους αριστερούς». Αυτό ερμηνεύεται ως προαναγγελία  για νέο κόμμα, που θα «αποσπάσει» ψήφους από όλους τους υπάρχοντες χώρους ΠΑΣΟΚ- ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, του πολιτικού “μορφώματος” Κασσελάκη, αλλά και από τους πιο ριζοσπαστικούς χώρους, την Πλεύση Ελευθερίας, το ΜεΡΑ25 ακόμα και το ΚΚΕ. Κυρίως όμως ότι θα σηκώσει από τον καναπέ … ένα μεγάλο κομμάτι του εκλογικού σώματος που απογοητευμένο από την απαξίωση του πολιτικού κόσμου αλλά και των προισώπων της αντιπολίτευσης, θα συστρατευθούν στο νέο φορέα.

Συνολικά, η «μανία» κατά του Αλέξη Τσίπρα, όταν δεν εμπεριέχει “ιδιοτελή” κίνητρα (παράπλευρη συμμαχία με το σύστημα που ανέδεξει και στηρίζει ακόμα τον Μητσοτάκη) πηγάζει από φόβο σαρωτικής κατάληψης του χώρου της αντιπολίτευσης από την επάνοδο του πρώην Πρωθυπουργού που αναγνωρίζεται ακόμκα και από τους αντιπάλους του, ως ο πιο χαρισματικός πολιτικός της γενιάς του.