Στη Λευκωσία της Κύπρου πραγματοποιείται η 3η Διεθνής Διάσκεψη του Ινστιτούτου του Αλέξη Τσίπρα, μετά την διεξαγωγή δύο επιτυχημένων διασκέψεων το 2024 και το 2025 στην Αθήνα.
Χαιρετισμό απεύθυνε η συντονίστρια του ΙΝΑΤ, Ευγενία Φωτονιάτα.
Αναλυτικά:
«Αξιότιμες και αξιότιμοι προσκεκλημένοι,
αγαπητές φίλες, αγαπητοί φίλοι,
Χαίρομαι ιδιαίτερα που η 3η Διεθνής Διάσκεψη του ΙΝΑΤ πραγματοποιείται φέτος στη Λευκωσία, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ερευνών Προμηθέας, και σας καλωσορίζω θερμά σε αυτή τη σημαντική συνάντηση πολιτικού και επιστημονικού διαλόγου.
Η φετινή Διάσκεψη του ΙΝΑΤ έχει τίτλο «Ειρήνη και Κοινωνική Δικαιοσύνη σε μια εποχή πολλαπλών κρίσεων» και έναν σαφή κεντρικό άξονα: επιμονή στον διάλογο για την ειρήνη, όταν κυριαρχεί η σύγκρουση. Δεν πρόκειται απλώς για μια θεματική αφετηρία·, είναι απάντηση σε μια διεθνή συγκυρία όπου η σύγκρουση παγιώνεται ως κανονικότητα και το δίκαιο του ισχυρού επιχειρεί να υποκαταστήσει τους κανόνες της διεθνούς νομιμότητας. Σε αυτό το περιβάλλον, για το ΙΝΑΤ ο διάλογος δεν είναι τυπική διπλωματική διαδικασία. Είναι ο τρόπος να υπερασπιστούμε στην πράξη το διεθνές δίκαιο, την ειρήνη και τη δημοκρατία — όχι ως γενικές αρχές, αλλά ως ενεργό πολιτικό σχέδιο.
Η σημερινή παγκόσμια και περιφερειακή συγκυρία είναι ίσως η δυσκολότερη στη μεταψυχροπολεμική περίοδο. Οι συρράξεις, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις, η υποχώρηση του διεθνούς δικαίου διαμορφώνουν μια συνθήκη παρατεταμένης αστάθειας. Αποδυναμώνουν τους πολυμερείς θεσμούς, υπονομεύουν τις εγγυήσεις συλλογικής ασφάλειας και μεταφέρουν το βάρος των κρίσεων στις κοινωνίες. Σε αυτό το περιβάλλον, η παγκόσμια οικονομική κρίση, η προσφυγική κρίση, οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, η πανδημία, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση, η γενοκτονία της κυβέρνησης Νετανιάχου στη Γάζα και η παράνομη επέμβαση ΗΠΑ-Ισραήλ στη Μέση Ανατολή δεν είναι μεμονωμένα επεισόδια. Αλληλοτροφοδοτούνται, αποκαλύπτοντας μια βαθύτερη κρίση διεθνούς τάξης, δημοκρατικών κανόνων και κοινωνικής συνοχής.
Η κρίση βέβαια, δεν αφορά μόνο τη διεθνή τάξη. Αφορά και τον ίδιο τον πολιτικό προσανατολισμό του δυτικού κόσμου. Η άνοδος της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη, στις Ηνωμένες Πολιτείες, δυστυχώς και στην Κύπρο, το Brexit, η πολιτική Τραμπ, η διάρρηξη των σχέσεων ΗΠΑ–Ευρώπης, η αδυναμία της Ευρωπαϊκής Ένωσης να συγκροτήσει αυτόνομο διεθνή ρόλο και η όξυνση του παγκόσμιου ανταγωνισμού με την Κίνα και άλλες δυνάμεις δεν είναι ασύνδετες εξελίξεις. Δείχνουν ότι το μοντέλο διεθνούς σταθερότητας των τελευταίων δεκαετιών έχει χάσει μεγάλο μέρος της σταθεροποιητικής του δύναμης, χωρίς να έχει διαμορφωθεί μια νέα αξιόπιστη αρχιτεκτονική ασφάλειας, συνεργασίας και πολιτικής νομιμοποίησης.
Απέναντι σε αυτή τη συνθήκη, ο προοδευτικός χώρος χρειάζεται καθαρή στρατηγική: όχι γενικές διακηρύξεις, αλλά ρεαλισμό χωρίς αποδοχή τετελεσμένων, ενεργητική διπλωματία, προστασία των αμάχων και λογοδοσία με πραγματικές συνέπειες για τις παραβιάσεις της διεθνούς νομιμότητας. Μια αντίληψη ασφάλειας που υπερασπίζεται τα εθνικά συμφέροντα και ταυτόχρονα τα συνδέει με δημοκρατική σταθερότητα, κοινωνική ανθεκτικότητα και δίκαιη ειρήνη.
Η επιλογή να πραγματοποιηθεί η φετινή Διάσκεψη στη Λευκωσία έχει ιδιαίτερη πολιτική και συμβολική σημασία. Η Κύπρος δεν είναι απλώς ο τόπος που μας φιλοξενεί. Βρίσκεται σε μια περιοχή αυξημένων εντάσεων, και ταυτόχρονα ένας τόπος που ο ίδιος φέρει ακόμη το βάρος της εισβολής, της κατοχής και της διχοτόμησης. Από τη Λευκωσία, το μήνυμα υπέρ του διεθνούς δικαίου συνδέεται άμεσα με την ιστορική εμπειρία του νησιού, με την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και με την ανάγκη ειρηνικής επίλυσης των διαφορών στη βάση κανόνων.
Γι’ αυτό και η επανεκκίνηση των συνομιλιών για μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, στη βάση των ψηφισμάτων του ΟΗΕ, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τυπική αναφορά. Είναι ζήτημα ειρήνης, δημοκρατίας, ασφάλειας και κοινής προοπτικής για όλους τους ανθρώπους αυτού του νησιού. Και γι’ αυτό η κινητοποίηση των προοδευτικών δυνάμεων στην Κύπρο, στην Ελλάδα και στην Τουρκία έχει ιδιαίτερη σημασία: όχι ως συμβολική κίνηση, αλλά ως πολιτική επένδυση στην εμπιστοσύνη, στη συνύπαρξη και στη δυνατότητα λύσης απέναντι στη λογική της μόνιμης διαίρεσης.
Η σημερινή παρουσία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων συνομιλητών υπηρετεί ακριβώς αυτή την ανάγκη. Γιατί ο διάλογος αποκτά περιεχόμενο όταν δεν εξαντλείται στη διατύπωση θέσεων, αλλά λειτουργεί ως διαδικασία αμοιβαίας κατανόησης, δημοκρατικής συνύπαρξης και πολιτικής προετοιμασίας της λύσης. Μια βιώσιμη ειρήνη δεν μπορεί να περιορίζεται στην απουσία σύγκρουσης. Πρέπει να σημαίνει ασφάλεια, αξιοπρέπεια και κοινή προοπτική για τις κοινωνίες που αφορά.
Η Διάσκεψή δεν επικεντρώνεται μόνο στις γεωπολιτικές κρίσεις. Φέρνει στο φως τις οικονομικές και κοινωνικές δομές πίσω από αυτές. Γιατί η ανισότητα στην κατανομή του πλούτου, της ισχύος και των δικαιωμάτων δεν είναι απλώς συνέπεια των κρίσεων είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς που τις παράγουν και τις βαθαίνουν.
Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ότι σήμερα θα συζητήσουμε και για την προοδευτική οικονομική πολιτική σε ένα διεθνές περιβάλλον κρίσεων: όχι ως τεχνική διαχείριση, αλλά ως πολιτική σύγκρουση γύρω από τους κανόνες που οργανώνουν την ιδιοκτησία, την εργασία, τη φορολογία και τη διανομή της ισχύος. Γιατί εναλλακτική υπάρχει μόνο όταν οι κοινωνίες μπορούν να αλλάζουν τους κανόνες που συγκεντρώνουν πλούτο και εξουσία, και να τους αντικαθιστούν με θεσμούς αναδιανομής ισχύος, κοινωνικής χειραφέτησης και συλλογικής προοπτικής.
Στα τρία χρόνια της διαδρομής της, η Διεθνής Διάσκεψη του ΙΝΑΤ έχει εξελιχθεί σε έναν χώρο ουσιαστικής πολιτικής συνάντησης, με συμμετοχές που υπερβαίνουν τα στενά ευρωπαϊκά όρια και φέρνουν σε διάλογο διαφορετικές γεωγραφίες, εμπειρίες και παραδόσεις του προοδευτικού χώρου. Στη Λευκωσία συναντιούνται φωνές από την Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική, την Ασία και τις Ηνωμένες Πολιτείες· δυνάμεις που προέρχονται από τη σοσιαλδημοκρατία, την Αριστερά, τα φιλειρηνικά κινήματα, τα δημοκρατικά και κοινωνικά ρεύματα που αναζητούν έναν διαφορετικό διεθνή προσανατολισμό.
Αυτή είναι η ιδιαίτερη βαρύτητα της Διάσκεψης. Λειτουργεί ως πεδίο πολιτικής σύγκλισης για δυνάμεις που δεν αρκούνται στη διάγνωση των κρίσεων, αλλά αναζητούν κοινό βηματισμό, κοινές επεξεργασίες και δυνατότητες προοδευτικής διεθνούς δράσης.
Σήμερα, λοιπόν, από τη Λευκωσία, το ΙΝΑΤ θέτει το ερώτημα στο οποίο κρίνεται ο σύγχρονος προοδευτικός χώρος: αν μπορεί να διαμορφώσει ένα αξιόπιστο σχέδιο ειρήνης, διεθνούς δικαίου και κοινωνικής δικαιοσύνης· ένα σχέδιο που δεν θα διαχειρίζεται απλώς τις κρίσεις, αλλά θα μετασχηματίζει τους θεσμούς, τους κανόνες και τις σχέσεις εξουσίας που τις τροφοδοτούν.
Με αυτές τις σκέψεις, σας καλωσορίζω θερμά στην 3η Διεθνή Διάσκεψη του ΙΝΑΤ.
Σας ευχαριστώ πολύ.
Ευγενία Φωτονιάτα
Συντονίστρια ΙΝΑΤ».
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο