- Η εικόνα που αφήνει πίσω της η τελευταία επταετία είναι δύσκολο να κρυφτεί πίσω από επικοινωνιακές εξαγγελίες και κυβερνητικά δελτία. Από το 2019 έως σήμερα, η Ελλάδα έχει βρεθεί επανειλημμένα αντιμέτωπη με καταστροφικές πυρκαγιές, με τεράστιες εκτάσεις δασών και φυσικών οικοσυστημάτων να παραδίδονται στις φλόγες.
Και το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσα στρέμματα κάηκαν. Είναι τι έκανε το κράτος για να αποτρέψει την επόμενη καταστροφή και γιατί, κάθε καλοκαίρι, η ίδια ιστορία επαναλαμβάνεται.
Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται από ευρωπαϊκούς και επιστημονικούς φορείς, οι καμένες εκτάσεις κατά την περίοδο 2019-2026 υπολογίζονται σε περίπου 4,23 εκατομμύρια στρέμματα. Πρόκειται για μια έκταση που αποτυπώνει το μέγεθος της περιβαλλοντικής απώλειας, αλλά και τις σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό της πρόληψης και της πολιτικής προστασίας.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη ανέλαβε την εξουσία το 2019 με την υπόσχεση ενός πιο αποτελεσματικού κράτους. Στα χρόνια που ακολούθησαν δημιουργήθηκαν νέοι μηχανισμοί, ανακοινώθηκαν επενδύσεις και παρουσιάστηκαν σχέδια για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας. Ωστόσο, κάθε μεγάλη φωτιά επαναφέρει το ίδιο ερώτημα: πού βρίσκεται η πρόληψη πριν εμφανιστούν οι φλόγες;
Το καλοκαίρι του 2021 αποτέλεσε ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Η Βόρεια Εύβοια καταστράφηκε σε τεράστια έκταση, ενώ συνολικά οι καμένες εκτάσεις στη χώρα έφτασαν περίπου τα 1,3 εκατομμύρια στρέμματα.
Δύο χρόνια αργότερα, το 2023, ο Έβρος βρέθηκε αντιμέτωπος με μία από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί στην Ευρώπη. Περισσότερα από 930.000 στρέμματα έγιναν στάχτη, ενώ η καταστροφή στη Δαδιά άφησε πίσω της τεράστιες οικολογικές πληγές και ανθρώπινες απώλειες.
Το 2024 η φωτιά στη βορειοανατολική Αττική έφερε και πάλι στο προσκήνιο την ανεπάρκεια της πρόληψης, ενώ οι πυρκαγιές συνεχίστηκαν και το 2025 και το 2026
Ένας κρατικός μηχανισμός που τρέχει πίσω από τη φωτιά
Η κλιματική αλλαγή ασφαλώς επιβαρύνει τις συνθήκες. Οι υψηλές θερμοκρασίες, η παρατεταμένη ξηρασία και οι ισχυροί άνεμοι δημιουργούν ένα ολοένα πιο επικίνδυνο περιβάλλον.
Όμως η κλιματική κρίση δεν μπορεί να λειτουργεί ως μόνιμο άλλοθι για κάθε αποτυχία.
Η πρόληψη των πυρκαγιών απαιτεί καθαρισμούς δασών, αντιπυρικές ζώνες, σωστή διαχείριση της καύσιμης ύλης, δασικούς δρόμους, επαρκή στελέχωση και συντονισμό όλων των υπηρεσιών. Απαιτεί, κυρίως, ένα κράτος που να δρα πριν από την καταστροφή και όχι να εμφανίζεται κυρίως όταν αυτή έχει ήδη ξεσπάσει.
Η διαχρονική απουσία ολοκληρωμένου σχεδιασμού, οι καθυστερήσεις και οι αδυναμίες στη διαχείριση των δασικών εκτάσεων έχουν αφήσει ένα τεράστιο κενό. Και αυτό το κενό το καλύπτει κάθε χρόνο η φωτιά.
Από τη Δαδιά μέχρι την Αττική
Η καταστροφή δεν περιορίζεται σε έναν νομό ή σε ένα συγκεκριμένο οικοσύστημα. Η Δαδιά, η Βόρεια Εύβοια, η Πάρνηθα, η Ρόδος, ο Έβρος, η Αττική και πολλές ακόμη περιοχές έχουν πληρώσει βαρύ τίμημα.
Το πρόβλημα είναι ότι η χώρα μοιάζει να αντιμετωπίζει κάθε μεγάλη πυρκαγιά ως ένα ξεχωριστό έκτακτο γεγονός, αντί να αντιμετωπίζει τις πυρκαγιές ως ένα μόνιμο εθνικό πρόβλημα που απαιτεί πολυετή στρατηγική.
Και ενώ οι κυβερνητικές ανακοινώσεις μιλούν διαρκώς για «νέα εποχή» στην Πολιτική Προστασία, ο απολογισμός των καμένων εκτάσεων δείχνει ότι η πραγματικότητα παραμένει πολύ διαφορετική.
Ο βαρύς απολογισμός
| Έτος | Καμένες εκτάσεις | Ενδεικτικά μέτωπα |
| ———- | ——————: | —————————– |
| 2019 | ~100.000 στρ. | Εύβοια, Ανατολική Αττική |
| 2020 | ~150.000 στρ. | Κορινθία, Μυκήνες, Αττική |
| 2021 | ~1.300.000 στρ. | Βόρεια Εύβοια, Πάρνηθα, Ηλεία |
| 2022 | ~220.000 στρ. | Δαδιά, Πεντέλη, Ρέθυμνο |
| 2023 | ~1.750.000 στρ. | Έβρος, Ρόδος, Δερβενοχώρια |
| 2024 | ~400.000 στρ. | Βορειοανατολική Αττική, Αχαΐα |
| 2025 | ~180.000 στρ. | Χίος, Ζάκυνθος, Πελοπόννησος |
| 2026* | ~130.000 στρ. | Δυτική Αττική, Βοιωτία |
| **Σύνολο** | **~4.230.000 στρ.** | |
*Έως το χρονικό σημείο που αναφέρεται στα διαθέσιμα στοιχεία.
Το πιο ανησυχητικό, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο αριθμός. Είναι η αίσθηση ότι η καταστροφή έχει μετατραπεί σε επαναλαμβανόμενη κανονικότητα.
Κάθε χρόνο ανακοινώνονται μέτρα. Κάθε χρόνο αναζητούνται ευθύνες μετά τη φωτιά. Κάθε χρόνο γίνεται λόγος για «πρωτόγνωρες συνθήκες». Και κάθε χρόνο η Ελλάδα μετρά ξανά καμένα δάση, κατεστραμμένες περιουσίες και πληγωμένα οικοσυστήματα.
Με εκατομμύρια στρέμματα να έχουν ήδη χαθεί μέσα σε λίγα χρόνια, η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στην επίκληση της κλιματικής αλλαγής. Η πραγματική αξιολόγηση μιας πολιτικής προστασίας γίνεται πριν από τη φωτιά — όχι στις κάμερες, όταν όλα έχουν ήδη γίνει στάχτη.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο