- Σε τέσσερις μεγάλες υποθέσεις διαχείρισης ευρωπαϊκού χρήματος, η έρευνα ξεκίνησε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Οι ελληνικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί επιστρατεύθηκαν για την «βρώμικη» δουλειά.
Τα «σπιτάκια» της ανακύκλωσης. Η προγραμματική σύμβαση των 751.635 ευρώ στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Η σύμβαση 717. Τέσσερις υποθέσεις, τέσσερις διαφορετικοί τομείς της δημόσιας διοίκησης, ένα κοινό μοτίβο: η πρώτη κίνηση γίνεται από το Λουξεμβούργο, και η Αθήνα ανακαλύπτει εκ των υστέρων ότι υπήρχε φάκελος.
Στην ετήσια έκθεσή της για το 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) καταγράφει ότι στην Ελλάδα παρέμεναν ανοιχτές 175 ενεργές υποθέσεις με εκτιμώμενη ζημία 2,68 δισ. ευρώ. Οι 147 από αυτές αφορούν απάτες σε δαπάνες εκτός προμηθειών – επιδοτήσεις ΚΑΠ, κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης — με εκτιμώμενη ζημία 1,34 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία αυτή η χώρα είναι δεύτερη στην Ένωση, μετά την Ιταλία. Το 2024 οι ενεργές ελληνικές υποθέσεις ήταν 53.
Τα σπιτάκια των 83 εκατομμυρίων
Η υπόθεση των πολυκέντρων ανακύκλωσης της ΤΕΧΑΝ είναι η πιο πρόσφατη και ίσως η πιο διδακτική.
Στα τέλη Ιουνίου, κλιμάκιο της Διεύθυνσης Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. εκτέλεσε παραγγελία των Ευρωπαίων εισαγγελέων Ευγενίας Κυβέλου και Ελένης Σίσκου σε τρεις εγκαταστάσεις της εταιρείας – Δάφνη, Παλλήνη, Ασπρόπυργο. Στην έφοδο στον Ασπρόπυργο συμμετείχαν και πέντε Επιθεωρητές Περιβάλλοντος. Κατασχέθηκε το ψηφιακό αρχείο, μεταξύ των οποίων συμβάσεις πώλησης των οικίσκων, αλλά και οι συμβάσεις της εταιρείας με εταιρείες επικοινωνίας, που έχουν πολύ μεγάλο «παρασκήνιο».
Η λεπτομέρεια των συμβάσεων επικοινωνίας δεν είναι διακοσμητική. Δείχνει ότι το ενδιαφέρον των εισαγγελέων δεν εξαντλείται στην τιμολόγηση. Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο αντικείμενο της έρευνας περιλαμβάνονται και ζητήματα αθέμιτης επιρροής, ώστε το έργο να καταλήξει στη συγκεκριμένη εταιρεία.
Η έρευνα ξεκίνησε μετά από πόρισμα της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου, στο οποίο -πάντα κατά τις ίδιες πληροφορίες- καταγράφονται ενδείξεις ότι ο διαγωνισμός ενδέχεται να είχε χαρακτηριστικά «φωτογραφικής» διαδικασίας. Έκτοτε το πεδίο διευρύνθηκε: μετά τις τρεις Περιφέρειες, η EPPO εξετάζει πλέον και δέκα συμβάσεις που υπέγραψαν οκτώ δήμοι για απευθείας προμήθεια πολυκέντρων από την ίδια εταιρεία, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Πανελλαδικά, οι δήμοι που είχαν αποδεχθεί την εγκατάσταση των πολυκέντρων ξεπερνούν τους ογδόντα.
Και ενώ η έρευνα εξελίσσεται, οι δήμοι βρέθηκαν να επωμίζονται το κόστος λειτουργίας εξοπλισμού που είχε χρηματοδοτηθεί ως εμβληματική επένδυση της «πράσινης μετάβασης».
Την ίδια ώρα τρέχει νέος διαγωνισμός. Η DRS Hellas Α.Ε. έχει προκηρύξει προμήθεια περίπου 4.000 μηχανημάτων επιστροφής συσκευασιών. Η νορβηγική Tomra έχει προβεί σε καταγγελίες και συνδέει ρητά τον νέο διαγωνισμό με την προηγούμενη προμήθεια των «σπιτιών ανακύκλωσης» – αυτήν ακριβώς που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία.
Η ΤΕΧΑΝ απαντά επιθετικά. Μιλά για οργανωμένη επιχείρηση δυσφήμησης, ζητά να αποσφραγιστούν και οι οικονομικές προσφορές ανταγωνιστών σε αντίστοιχους διαγωνισμούς, ώστε να προκύψει, όπως λέει, πραγματική εικόνα για τη διαμόρφωση των τιμών, και αφήνει με τη σειρά της αιχμές για εμπλοκή πολιτικών και θεσμικών παραγόντων στις διαγωνιστικές διαδικασίες.
Πριν κατακυρωθεί ο νέος διαγωνισμός των εκατοντάδων εκατομμυρίων, διενήργησαν η Επιτροπή Ανταγωνισμού και ο ΕΟΑΝ αυτοτελή έλεγχο των σχέσεων των συμμετεχόντων, των τεχνικών όρων και των πραγματικών τιμών της διεθνούς αγοράς; Ή θα περιμένουμε πάλι το Λουξεμβούργο, όταν αναλάβει ο εξίσου «κέρβερος», Αντρέας Ρίτερ;
Η προγραμματική σύμβαση του Υπουργείου Δικαιοσύνης με άρωμα «νεκροτομείου»
Στο Υπουργείο Δικαιοσύνης η υπόθεση είναι μικρότερη μεν σε ποσό, αλλά μεγαλύτερη σε συμβολισμό.
Τον Δεκέμβριο του 2023 υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση με το Πανεπιστήμιο Πειραιώς για ερευνητικό πληροφοριακό σύστημα υποστήριξης των ιατροδικαστικών υπηρεσιών, χρηματοδοτούμενη από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ύψος της, όπως το ανακοίνωσε δημόσια ο ίδιος ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, ανέρχεται σε 751.635 ευρώ με ΦΠΑ. Ο Υπουργός παρουσίασε το έργο ως τομή που «ψηφιοποιεί και οργανώνει πλήρως μια υπηρεσία που μέχρι σήμερα λειτουργούσε κατακερματισμένα», και έκανε λόγο για σύστημα που μπορεί να αποτελέσει διεθνές πρότυπο.
Η ανάθεση έγινε στο Εργαστήριο Υπολογιστικής Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Δημοσίευμα του in.gr, τον Ιούλιο του 2025, ανέδειξε ότι μέλος της ομάδας έργου και επωφελούμενος ήταν στενός συγγενής της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου, Βασιλικής Γιαβή, και ότι εισέπραξε ποσό αρκετών χιλιάδων ευρώ. Στο ίδιο δημοσίευμα διατυπώνονται και ενστάσεις, ως προς το ότι δεν ζητήθηκε η γνώμη Ελλήνων ιατροδικαστών για την αναγκαιότητα του έργου, καθώς και ότι οι ιατροδικαστικές υπηρεσίες αντιμετώπιζαν εκείνη την περίοδο σοβαρά κτιριακά και λειτουργικά προβλήματα, για τα οποία δεν ζητήθηκε χρηματοδότηση.
Η κ. Γιαβή απάντησε με πολυσέλιδη εξώδικη διαμαρτυρία. Χαρακτηρίζει τις αναφορές περί υποχρέωσης δήλωσης σύγκρουσης συμφερόντων στην ΕΥΣΤΑ «ψευδείς και κακοήθεις», υποστηρίζει ότι δεν συμμετείχε στην επιλογή και ότι το Εργαστήριο επιλέχθηκε μετά από έρευνα εναλλακτικών λύσεων, λόγω διεθνούς αναγνώρισης και εμπειρίας σε συναφή έργα.
Παραμένουν ωστόσο τρία ερωτήματα που δεν έχουν απαντηθεί δημόσια με έγγραφα:
Πρώτον, η χρονική αλληλουχία. Έχει διατυπωθεί ο ισχυρισμός ότι ο συγγενής της Υπηρεσιακής Γραμματέως επελέγη μεταγενέστερα, μέσα από ανοιχτή διαδικασία του Πανεπιστημίου, χωρίς μέχρι και σήμερα να δοθεί απάντηση γιατί πριν την επιλογή του είχε συμμετάσχει στην παρουσίαση του έργου στο Υπουργείο Δικαιοσύνης.
Δεύτερον, το πόρισμα. Εάν η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού του Ταμείου Ανάκαμψης εξέτασε την υπόθεση και απέκλεισε τη σύγκρουση συμφερόντων, το πόρισμα και η αιτιολογία του πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα. Το ίδιο ισχύει και για το ερώτημα αν διαβιβάστηκε ποτέ φάκελος στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας, και τι έγινε με αυτόν.
Τρίτον, τα παραδοτέα. Παραδόθηκε το σύστημα; Λειτουργεί; Με ποια μετρήσιμα αποτελέσματα; Ένα πληροφοριακό σύστημα δεν κρίνεται από τα δελτία Τύπου της παρουσίασής του αλλά από τα πρωτόκολλα παραλαβής και τα δεδομένα της λειτουργίας του.
ΟΠΕΚΕΠΕ: όταν το Σύνταγμα γίνεται εμπόδιο
Στον ΟΠΕΚΕΠΕ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δεν περιορίστηκε σε διαπιστώσεις.
Την 1η Απριλίου 2026 ζήτησε από τη Βουλή, κατ’ άρθρο 29 του Κανονισμού της, την άρση της ασυλίας έντεκα εν ενεργεία βουλευτών. Οι κατηγορίες: ηθική αυτουργία σε απιστία, ηλεκτρονική απάτη και ψευδής βεβαίωση με σκοπό το παράνομο όφελος τρίτων. Πέντε πρώην βουλευτές παραμένουν επίσης υπό έρευνα. Παράλληλα, η EPPO διαβίβασε στη Βουλή στοιχεία για πιθανή εμπλοκή πρώην υπουργού και υφυπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.
Και εδώ έγινε κάτι θεσμικά ασυνήθιστο. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία κατέγραψε δημοσίως ότι το άρθρο 86 του Συντάγματος την υποχρεώνει να διαβιβάσει άμεσα στη Βουλή ό,τι αφορά υπουργούς, γεγονός που —με τα δικά της λόγια— καθιστά αδύνατη την πλήρη άσκηση των καθηκόντων της και την αναγκάζει να διασπάσει τη δικογραφία.
Ανάλογη υπήρξε και η πορεία της σύμβασης 717. Η EPPO είχε ανοίξει τον φάκελο πριν από τα Τέμπη, όχι εξαιτίας τους. Και πάλι, οι αρμόδιοι ελληνικοί φορείς δεν χρειάζονταν ούτε την τραγωδία ούτε έναν εισαγγελέα από το Λουξεμβούργο για να αντιληφθούν ότι ένα κρίσιμο έργο ασφάλειας παρατεινόταν, τροποποιούνταν και πληρωνόταν χωρίς να ολοκληρώνεται.
Το πάντοτε ισχύο τεκμήριο της αθωότητας δεν είναι τεκμήριο αδράνειας για τις ελληνικές αρχές.
Και υπάρχει ένα Υπουργείο που βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση σε όλη αυτή την ιστορία. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης δεν είναι απλώς ένας ακόμη φορέας με μια αμφισβητούμενη σύμβαση στο ενεργητικό του. Είναι το Υπουργείο που εποπτεύει τον τομέα εντός του οποίου η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δήλωσε δημοσίως ότι δεν μπορεί να ασκήσει πλήρως τα καθήκοντά της, ενδεχομένως ούτε και σε βάρος του.
Ένα ευρωπαϊκό όργανο κατέγραψε επισήμως ότι μια ελληνική συνταγματική διάταξη λειτουργεί ως φραγμός στη διερεύνηση της απάτης σε βάρος ευρωπαϊκών κονδυλίων. Ο καθ’ ύλην αρμόδιος να τοποθετηθεί επ’ αυτού είναι ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Γιώργος Φλωρίδης.
Την ίδια περίοδο, ο ίδιος Υπουργός εμφανίστηκε δημοσίως για να υπερασπιστεί ένα έργο της δικής του διοίκησης. Είχε προηγηθεί καταγγελία για σύγκρουση συμφερόντων μέσα στο ίδιο του το Υπουργείο. Η απάντηση σε αυτήν δόθηκε με δηλώσεις, εξώδικα και αγωγές που έχουν όλα τα χαρακτηριστικά Slapp.
Ένας Υπουργός Δικαιοσύνης έχει δύο τρόπους να αντιμετωπίσει καταγγελίες που αφορούν στη διοίκησή του, είτε να διατάξει έλεγχο κατά παντός υπευθύνου, είτε να δίνει συνεντεύξεις σε ΜΜΕ, διαρρέοντας παραπλανητικές ειδήσεις περί της δήθεν λειτουργικότητας του συστήματος. Ο πρώτος τρόπος προτάσσει την θεσμική λογοδοσία. Ο δεύτερος τις μεταθέτει αναγκαστικά στα «σαγόνια» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Αύγουστος. Η Βουλή δεν συνεδριάζει, τα Υπουργεία λειτουργούν με προσωπικό ασφαλείας, τα δελτία ειδήσεων γεμίζουν με θερμοκρασίες, παραλίες και τα κατασκοπευτικά γυαλιά του Άδωνη Γεωργιάδη.
Στην Αθήνα είναι Αύγουστος. Στο Λουξεμβούργο, στα σαγόνια του καρχαρία…
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο