- Οι λεγόμενες θεραπείες «αντιγήρανσης» και οι πρακτικές που παρουσιάζονται ως μέθοδοι αναγέννησης του οργανισμού έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια ιδιαίτερη δημοσιότητα, καθώς η συζήτηση γύρω από τη μακροζωία περνά πλέον από τα εργαστήρια και τα νοσοκομεία σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο χώρο ευεξίας και βιοτεχνολογίας. Στο επίκεντρο αυτής της τάσης βρίσκεται και η πλασμαφαίρεση, ένας ιατρικός όρος που έγινε ευρύτερα γνωστός στο ελληνικό κοινό με αφορμή τη συζήτηση γύρω από τις έρευνες για τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.
Η διαδικασία είναι γνωστή διεθνώς ως plasmapheresis ή therapeutic plasma exchange (TPE), δηλαδή θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος. Κατά τη διάρκειά της διαχωρίζεται το πλάσμα από τα υπόλοιπα συστατικά του αίματος και στη συνέχεια αντικαθίσταται, ανάλογα με το θεραπευτικό πρωτόκολλο, με κατάλληλο διάλυμα, όπως αλβουμίνη ή άλλο υγρό αντικατάστασης.
Αν και πρόκειται για καθιερωμένη ιατρική πρακτική που χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες παθήσεις, τα τελευταία χρόνια έχει βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς κοινότητας του longevity και του biohacking. Ιδιαίτερα στη Silicon Valley, όπου η αναζήτηση τρόπων επιβράδυνσης της γήρανσης έχει εξελιχθεί σε ολόκληρη βιομηχανία, η TPE παρουσιάζεται από ορισμένους ως πιθανό εργαλείο για τη βελτίωση συγκεκριμένων βιολογικών δεικτών.
Μεταξύ των πιο γνωστών υποστηρικτών τέτοιων πρακτικών βρίσκεται ο επιχειρηματίας της τεχνολογίας Bryan Johnson, ενώ στο ευρύτερο οικοσύστημα της μακροζωίας συμμετέχουν επενδυτές, ερευνητές και πρόσωπα που έχουν συνδέσει το όνομά τους με μεγάλες επενδύσεις στη βιοτεχνολογία. Η βασική ιδέα πίσω από αρκετές από αυτές τις προσεγγίσεις είναι ότι η απομάκρυνση ορισμένων συστατικών του πλάσματος που συσσωρεύονται ή μεταβάλλονται με την ηλικία μπορεί να επηρεάσει τη φλεγμονή και άλλες διαδικασίες που σχετίζονται με τη γήρανση.
Ωστόσο, η εφαρμογή της TPE αποκλειστικά ως πρακτική αντιγήρανσης δεν πρέπει να συγχέεται με τη θεραπευτική της χρήση στην ιατρική. Η διαδικασία χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες παθήσεις και σε συγκεκριμένες ιατρικές ενδείξεις, ενώ η αξιοποίησή της με αποκλειστικό στόχο την παράταση της ζωής ή την «αναστροφή» της βιολογικής ηλικίας βρίσκεται σε διαφορετικό πεδίο και δεν αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία αντιγήρανσης.
Το κόστος αποτελεί έναν ακόμη παράγοντα που αναδεικνύει τον ιδιαίτερα εμπορικό χαρακτήρα που έχει αποκτήσει η συγκεκριμένη τάση. Σε ιδιωτικές κλινικές των ΗΠΑ, όταν η διαδικασία προσφέρεται εκτός των κλασικών θεραπευτικών ενδείξεων ως μέρος προγραμμάτων longevity ή wellness, το κόστος μιας συνεδρίας μπορεί να ανέλθει σε αρκετές χιλιάδες δολάρια. Σε προγράμματα που περιλαμβάνουν περισσότερες συνεδρίες, το συνολικό ποσό μπορεί να φτάσει σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια.
Η υψηλή τιμή δεν συνδέεται αποκλειστικά με την εμπορική διάσταση της διαδικασίας. Η TPE απαιτεί εξειδικευμένο ιατρικό εξοπλισμό, αναλώσιμα που χρησιμοποιούνται μία φορά, κατάλληλα διαλύματα αντικατάστασης και συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς. Η διαδικασία διαρκεί συνήθως αρκετή ώρα και απαιτεί εξειδικευμένο προσωπικό, καθώς σημαντικό μέρος του όγκου του αίματος περνά προσωρινά από το σύστημα της συσκευής.
Ιδιαίτερη θέση έχει η αλβουμίνη, η οποία χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένα πρωτόκολλα ως υγρό αντικατάστασης. Πρόκειται για προϊόν ανθρώπινου πλάσματος που υπόκειται σε αυστηρούς κανόνες παραγωγής και ελέγχου. Παράλληλα, πριν και κατά τη διάρκεια τέτοιων διαδικασιών μπορεί να απαιτούνται εργαστηριακοί έλεγχοι για την παρακολούθηση της κατάστασης του ασθενούς.
Στον χώρο της μακροζωίας συναντώνται, πάντως, διαφορετικές προσεγγίσεις που συχνά παρουσιάζονται ως παρόμοιες, χωρίς στην πραγματικότητα να είναι ίδιες. Η θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος βασίζεται στην αφαίρεση του πλάσματος και στην αντικατάστασή του, ενώ διαφορετική είναι η ιδέα της χορήγησης πλάσματος από νεότερους δότες.
Η δεύτερη προσέγγιση, γνωστή ως young plasma, απέκτησε μεγάλη δημοσιότητα μέσα από χαρακτηριστικές περιπτώσεις στον χώρο του longevity, μεταξύ άλλων και την υπόθεση του Bryan Johnson, ο οποίος είχε αναφερθεί δημόσια σε μετάγγιση πλάσματος από τον γιο του. Η πρακτική αυτή, ωστόσο, έχει αντιμετωπίσει αυστηρές προειδοποιήσεις από τις αμερικανικές υγειονομικές αρχές, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα δεν έχουν επιβεβαιώσει ότι η χορήγηση πλάσματος από νεότερους ανθρώπους αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο αναζωογόνησης.
Οι ρίζες της σύγχρονης έρευνας γύρω από το «νεανικό αίμα» εντοπίζονται σε πειράματα σε ζώα, τα οποία έδειξαν ότι η σύνδεση του κυκλοφορικού συστήματος νεαρών και ηλικιωμένων ποντικών μπορούσε να επηρεάσει ορισμένες λειτουργίες και χαρακτηριστικά των ιστών. Τα ευρήματα αυτά αποτέλεσαν αφετηρία για μια σειρά από μελέτες σχετικά με τους μηχανισμούς της γήρανσης.
Η έρευνα που ακολούθησε προσπάθησε να εξετάσει εάν το όφελος μπορεί να προκύψει όχι από την προσθήκη «νεανικού» αίματος, αλλά από την απομάκρυνση συγκεκριμένων παραγόντων που συσσωρεύονται ή μεταβάλλονται με την ηλικία. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το ενδιαφέρον για την TPE, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως η διαδικασία μπορεί να αναστρέψει τη γήρανση ή να παρατείνει τη ζωή ενός υγιούς ανθρώπου.
Η εξέλιξη αυτής της συζήτησης έχει δημιουργήσει ένα νέο εμπορικό οικοσύστημα γύρω από το longevity. Ιδιωτικές κλινικές, εταιρείες βιοτεχνολογίας και επενδυτές αναπτύσσουν υπηρεσίες που υπόσχονται καλύτερη υγεία, βελτίωση βιολογικών δεικτών και επιβράδυνση των διαδικασιών της γήρανσης. Σε πολλές περιπτώσεις, όμως, η γραμμή ανάμεσα στην επιστημονικά τεκμηριωμένη ιατρική πρακτική και στις εμπορικές υπηρεσίες ευεξίας γίνεται ιδιαίτερα λεπτή.
Η TPE παραμένει πρωτίστως μια ιατρική διαδικασία με συγκεκριμένες ενδείξεις. Η χρήση της αποκλειστικά για λόγους αντιγήρανσης ή για την επίτευξη μεγαλύτερης διάρκειας ζωής αποτελεί διαφορετική υπόθεση και βρίσκεται ακόμη στο πεδίο της έρευνας. Το γεγονός ότι μια μέθοδος χρησιμοποιείται ευρέως σε συγκεκριμένες παθήσεις δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει αποδειχθεί αποτελεσματική ως θεραπεία μακροζωίας.
Έτσι, πίσω από τον εντυπωσιακό κόσμο του longevity, των τεχνολογικών επιχειρηματιών και των ακριβών ιδιωτικών πρωτοκόλλων βρίσκεται ένα βασικό ερώτημα που παραμένει ανοιχτό: κατά πόσο οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις μπορούν πραγματικά να επιβραδύνουν τη βιολογική γήρανση και να προσφέρουν μετρήσιμα οφέλη σε υγιείς ανθρώπους. Μέχρι να υπάρξουν επαρκή και ισχυρά κλινικά δεδομένα, η απόσταση ανάμεσα στην υπόσχεση της «αναζωογόνησης» και στην αποδεδειγμένη ιατρική αποτελεσματικότητα παραμένει σημαντική.
0 Σχόλια
Αφήστε ένα σχόλιο